Φοβερὰ ὅρασις.

(Ἡ παροῦσα φοβερὰ ὅρασις ἔλαβε χώραν τὸν Ἰούνιον τοῦ 1970.)

 

Ἀναβὰς εἰς τὴν ὑψηλοτέραν κορυφὴν τῆς Πάρου «Ὁ Προφήτης Ἠλίας» καὶ τελέσας τὴν ἁγίαν ἑορτὴν τῶν Ἁγίων Πάντων ἐν τῷ Πανσέπτω Ἱερῷ Ναῷ Αὐτῶν, παρέμεινα μόνος μόνῳ Θεῷ, προσευχόμενος καί ἀναγινώσκων ἐκ τοῦ χειρογράφου βιβλίου «Ἐκλόγιον» λόγους ψυχωφελεῖς, τοὺς ὁποίους ἔγραψα τὴ ἐμοὶ χειρί, περὶ ἀγάπης Θεοῦ εἰς τὸ σωτήριον Πάθος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ περὶ Δευτέρας Παρουσίας.

Ἑσπέραν τινὰ μετὰ τὴν ἀκολουθίαν τοῦ Ἀποδείπνου, σταθείς ἔμπροσθεν τῆς ἁγίας εἰκόνος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐστοχάσθην την ἀθλιεστάτην, ἐλεεινοτάτην καὶ ἀξιοδάκρυτον κατάστασιν τῶν πολλῶν χριστιανῶν, λαοῦ καὶ κλήρου (ἐκτὸς ὀλίγων ἐξαιρέσεων), καὶ ἰδίως τὰς δυσεβείς, αἰσχρᾶς καὶ βρωμεράς βλασφημίας, τὰς ὁποίας ἐξεμοῦν καὶ ἐκτοξεύουν πολλοὶ λεγόμενοι Χριστιανοί, ἀλλὰ τὴ ἀληθεία ὅμοιοι καὶ χειρότεροι τῶν παγκακίστων Ἰουδαίων, οἱ ὁποῖοι σταυρώσαντες τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐβλασφήμουν Αὐτόν.

Γλυκύτατέ μοὶ Ἰησοῦ, πὼς ὑπομένεις καὶ σὲ ὑβρίζουν, σὲ βλασφημοῦν καὶ σὲ σταυρώνουν! Σὲ παρακαλῶ ἢ δῶσε εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ὅλους μας μετάνοιαν, διότι, ἂν δὲν εἴμεθα ὅλοι βλάσφημοι, εἴμεθα ὅλοι ἁμαρτωλοί, ἢ πάρε με, διὰ νὰ μὴν ἀκούω νὰ σὲ βλασφημοῦν καὶ νὰ μὴ δοκιμάσω καὶ ἐγὼ τήν μεγάλην ὀργὴν ποὺ ἑτοιμάζεις διὰ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας καὶ τῆς βλασφημίας.

Μετὰ τὴν προσευχὴν ἀνεκλήθην, ἐκοιμήθην καὶ ὕπνωσα. Κατὰ τὸ μεσονύκτιον εἶδον τὸ κάτωθι φοβερὸν ὅραμα.

Εἶδον ἐν ὁράματι ὅτι εὑρέθην εἴκοσι μέτρα μακρὰν τοῦ Ναοῦ τῶν Ἁγίων Πάντων καὶ δέκα μέτρα μακρὰν καὶ δυτικῶς τοῦ Ναοῦ τοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ. Ἤκουσα βροντὴν φοβερὰν ὡς βροντὴν χιλιάδων καὶ μυριάδων τηλεβόλων καὶ ἔμεινα ἔντρομος καὶ ὅλως τρέμων εἶπον: «ἡ Δευτέρα Παρουσία ἔφθασε». Καὶ ἀφοῦ παρῆλθε ὁ ἦχος τῆς βροντῆς, ἐκοίταξα πρὸς Ἀνατολὰς νὰ ἰδῶ καί, ἐνῷ ἐφανταζόμην ὅτι μὲ τὸν φοβερὸν ἦχον τῆς βροντῆς τίποτε δὲν θὰ ἔμενε εἰς τὴν θέσιν του, εἶδον πρῶτον τὸν Ναὸν τῶν Ἁγίων Πάντων. Περιεργάσθην, εἶδον ὅτι οὐδεμία βλάβην εἶχε πάθει· ἐκοίταξα τὴν αὐλὴν τοῦ Ναοῦ καὶ αὐτὴ ἦτο εἰς τὴν θέσιν της, κοιτάζω δεξιὰ ἀριστερά, ὅλα ἦσαν εἰς τὴν θέσιν των. Σηκώνω πρὸς τὰ ἄνω τοὺς ὀφθαλμούς μου καὶ τί νὰ ἴδω, ἄνωθεν τοῦ Ναοῦ εἶδον λίθους παμμεγέθεις, ὀγκώδεις, νὰ ἵστανται εἰς τὸν ἀέρα, ἕτοιμοι νὰ πέσουν. Ἐτρόμαξα περισσότερον ἀπὸ τὴν βροντὴν καὶ τρέμων ὅλος διελογιζόμην πὼς θὰ σωθῶ! Πρὸς στιγμὴν ἐσκέφθην νὰ ἔμβω εἰς τὸν πλησίον Ναὸν τοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ, ἀλλὰ πάλιν ἄλλη σκέψις μου εἶπε: «Τί θὰ κάμης! Μία μόνον πέτρα νὰ πέση θὰ συντρίψει τὴν στέγην καὶ θὰ λάβης ὀδυνηρὸν θάνατον». Μέγας φόβος καὶ τρόμος καὶ ἀγωνία θανάτου μὲ κατέλαβε, καὶ ἐπάνω εἰς τὸν φόβον καὶ τὴν ἀγωνίαν τοῦ θανάτου ἦλθον εἰς ἑαυτόν, ἐξύπνησα, εὑρέθην εἰς τὴν κλίνην μου, ἀλλὰ ὁ τρόμος καὶ ἡ ἀγωνία τοῦ θανάτου μέχρι τῆς πρωΐας μὲ κατεῖχε, ἀλλὰ καὶ ὅλην τὴν ἡμέραν καὶ ἀρκετὰς ἡμέρας. Τί νὰ ἦτο τὸ φαινόμενον; Τί ἄρα ἐσήμενε;

Κατέφυγον εἰς τὴν προσευχὴν καὶ διὰ τῆς προσευχῆς μοὶ ἀπεκαλύφθη ὅτι οἱ λίθοι οἱ παμεγγέθεις ἐσήμαινον καὶ σημαίνουν τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ· τὸ ὅτι ἵσταντο ἄνω καὶ πλησίον τοῦ Ναοῦ σημαίνει ὅτι ἡ Παναγία μὲ πάντας τοὺς Ἁγίους, διὰ τῶν θερμῶν πρεσβειῶν, ἱκεσιῶν καὶ δεήσεών των, δὲν ἀφήνουν νὰ πέση εἰς τὴν γῆν καὶ συντρίψη, ὡς σκεῦος κεραμέως, τοὺς ἁμαρτωλοὺς κατοίκους τῆς γῆς.

Ἐλαχιστότατος καὶ ἀναξιώτατος τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ Ἱερομ. Φιλόθεος Καθηγούμενος Λογγοβάρδας Πάρου, Δυνάμει, βοηθεία καὶ χάριτι Θεοῦ ἄνευ τῆς ὁποίας   οὐδὲν δυνάμεθα ποιῆσαι.

 

 

Ἐξομολόγησις Μοναχοῦ

(Ἡ ἐν λόγῳ χειρόγραφος ἐξομολόγησις εὑρέθη εἰς τὸ ἀρχεῖον τοῦ ἀειμνήστου ὁσίου Γέροντος Φιλοθέου, καὶ ἐγένετο ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἐν ἔτει 1908 περίπου. Τὴν δημοσιεύομεν ὡς πρόξενον ψυχικῆς ὠφελείας εἰς τὰ πνευματικὰ αὐτοῦ τέκνα καὶ πάντα καλοπροαίρετον ἀναγνώστην.)

 

1. Δὲν ἀγαπῶ τὸν Θεὸν μὲ ὅλην μου τὴν ψυχήν, τὴν καρδίαν καὶ τὴν διάνοιαν. Δὲν ἔχω τελείαν ὑπακοὴν εἰς τὸν νόμον τοῦ Θεοῦ καὶ τὰς ἐντολάς του. Δὲν φυλάττω τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωσα ἐν τῷ βαπτίσματι καὶ ἐν τῷ Ἁγίῳ σχήματι) ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, τῶν Ἀγγέλων, τῶν Ἁγίων καὶ τῶν ἀνθρώπων.

 

2. Δὲν προσεύχομαι καὶ δὲν ἀναγιγνώσκω μὲ προσοχήν. Εἰς τὰς ἱερὰς ἀκολουθίας καὶ ἀγρυπνίας, ἀκόμη καὶ κατὰ τὴν φρικτὴν ὥραν τῆς Θείας Λειτουργίας, ἵσταμαι χωρὶς φόβον, προσοχὴν καὶ εὐλάβειαν, πολλάκις δὲ ἔχω ἀπρεπεῖς, αἰσχρούς, ἀκαθάρτους καὶ βλάσφημους λογισμούς.

 

3. Δὲν ἔχω μετάνοιαν ἀληθινήν, γνησίαν, εἰλικρινῆ, οὔτε πένθος, οὔτε δάκρυα. Δὲν ἐξομολογοῦμαι καθαρὰ καὶ μὲ συντριβὴν καρδίας, οὔτε ἔχω συναίσθησιν ὅτι ἐξομολογούμενος καὶ παριστάμενος ἐνώπιον τοῦ Πνευματικοῦ μου Πατρὸς παρίσταμαι καὶ ἐξομολογοῦμαι ἐνώπιον τοῦ Παντοκράτορος Θεοῦ, ὅστις εἶναι πανταχοῦ παρὼν καὶ γινώσκει τὰ πάντα, τοὺς διαλογισμοὺς καὶ τὰ βάθη τῆς καρδίας ἑκάστου.

 

4. Εἰς τὸ μυστήριον τῆς Θείας Κοινωνίας προσέρχομαι ἀναξίως, ἄνευ τῆς πρεπούσης ἑτοιμασίας, ἄνευ συναισθήσεως ἄνευ φόβο Θεοῦ, πίστεως καὶ ἀγάπης.

 

5. Δὲν ἀγαπῶ τον πλησίον μου καθὼς ἀγαπῶ τὸν ἑαυτόν μου κατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου.

 

6. Δὲν ἔχω ἀγάπην οὔτε τὸν πρέποντα σεβασμὸ εἰς τὸν Πνευματικόν μου Πατέρα καὶ τοὺς προεστῶτας δὲν ἔχω τελείαν ὑπακοὴν  οὔτε ἐγκοπὴν θελήματός ὡς ὑπεσχέθην ἐν τῷ Ἀγγελικῷ σχήματι.

7. Εἶμαι ὑπερήφανος, ἀντίλογος, κενόδοξος, ἀνθρωπάρεσκος, φίλαυτος, φλύαρος, ἀργολογῶ, πολυλογῶ, ἀστεΐζομαι, γελῶ καταλαλῶ, κατακρίνω, κατηγορῶ, ψεύδομαι, συκοφαντῶ, θυμώνω, ὀργίζομαι μνησικακῶ.

 

8. Δὲν ἔχω ἐγκράτειαν, ὑπομονήν, πραότητα, ταπείνωσιν. Εἶμαι κοιλιόδουλος, γαστρίμαργος, λαθροφάγος, ἰδιόρρυθμος, ἀκατάστατος.

 

9. Ἁμαρτάνω μὲ ὅλας μου τὰς αἰσθήσεις μὲ τὴν ὅρασιν, μὲ τὴν ἀκοήν, μὲ τὴν γεῦσιν, μὲ τὴν ὄσφρησιν, καὶ μὲ τὴν ἀφήν.

 

10. Ἁμαρτάνω ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ, ἑκουσίως καὶ ἀκουσίως, ἐν γνώσει καὶ ἀγνοία, μὲ τὸν νοῦν καὶ τὴ διάνοιαν, εἶμαι ἀμελὴς καὶ ὀκνηρὸς καὶ ἐκ τῆς ἀμελείας καὶ ραθυμίας μου, ἔχω πολλάκις κακὰς καὶ αἰσχρᾶς ἐπιθυμίας, ἀτόπους αἰσχρούς, ρυπαρούς, ἀκαθάρτους, ὑπερήφανους καὶ βλάσφημους λογισμούς.

 

Ταύτας τὰς ἁμαρτίας τὰς ὁποίας ἐξομολογήθην, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ ἐνώπιον σου Πνευματικὲ μοὶ Πάτερ καὶ δι’ ἄλλας ἀναριθμήτους τὰς ὁποίας ἔπραξα καὶ ἀπὸ λήθην καὶ ἄγνοιαν παρέλειψα νὰ ἐξομολογηθῶ, ζητῶ παρὰ Θεοῦ καὶ σοῦ Πάτερ συγχώρησιν, καὶ τὸν πρέποντα κανόνα τῶν ἁμαρτιῶν μου.

 

Ὁμιλία εἰς τὴν πανσεβάσμιον Κοίμησιν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου.

«Ὡς φοβερὸς ὁ τόπος οὗτος οὐκ ἔστι τοῦτο ἀλλ’ ἢ οἶκος Θεοῦ καὶ αὕτη ἡ Πύλη Τοῦ Οὐρανοῦ». (Γεν 28, 17)

Ὅτε ὁ Πατριάρχης Ἰακὼβ ἀναχωρῶν τῆς πατρικῆς ἑστίας, διά την κατ΄αυτού ἀπειλὴν τοῦ ἀδελφοῦ του Ἰσαῦ, φθάσας περὶ τὴν δύσιν ἡλίου εἰς ἔρημον τόπον, ἔλαβε λίθον, ἔθηκε ὑπὸ κάτω τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ ἐκοιμήθη, εἶδεν κλίμακα ἐστηριγμένην ἐν τῇ γῆ, ᾖς ἡ κεφαλὴ ἀφίκνειτο εἰς τὸν Οὐρανὸν καὶ οἱ Ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ ἐνέβαινον καὶ κατέβαινον ἐπ’ αὐτῇ, ὁ δὲ Κύριος ἐπεστήρικτο ἐπ’ αὐτῆς... Ἐγερθεῖς δὲ ὁ Ἰακὼβ ἀπὸ τοῦ ὕπνου εἶπεν· «Ὡς φοβερὸς ὁ τόπος οὗτος οὐκ ἔστι τοῦτο ἀλλ’ ἢ οἶκος Θεοῦ καὶ αὕτη ἡ Πύλη Τοῦ Οὐρανοῦ».

Ἡ κλίμαξ ἐκείνη ἡ μυστικὴ ἦτο τύπος καὶ εἰκῶν τῆς κλίμακος τῆς νοητῆς, τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθένου Μαρίας, ᾖς τὴν σεβάσμιον Κοίμησιν περιχαρὼς ἑορτάζομεν.

Μετὰ τὴν παράβασιν καὶ παρακοὴν τῶν πρωτοπλάστων, μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς δὲν ὑπῆρχε καμμία ἐπικοινωνία. Ἀποθνήσκοντες οἱ ἄνθρωποι μετέβαινον εἰς τὸν Ἅδην. Παρῆλθον περίπου πέντε χιλιάδες ἔτη καὶ δὲν εὑρίσκετο μέσον διὰ νὰ ἐπικοινωνήσει ἡ γῆ μὲ τὸν οὐρανόν, ὁ ἄνθρωπος μὲ τὸν Θεόν. Ὑπῆρχε τεῖχος. Ὑπῆρχε φραγμὸς ἀδιάρρηκτος. Εὑρέθη, τέλος, τὸ μέσον τὸ ὁποῖον ἐχάλασε τὸ μεσότοιχον. Διέρρυξε τὸν φραγμόν. Κατεβίβασε ἀπὸ τοὺς οὐρανοὺς τὸν Θεόν. Ἀνεβίβασε τὸν ἄνθρωπον εἰς τὸν οὐρανόν. Ἥνωσε τὰ ἐπίγεια μὲ τὰ ἐπουράνια καὶ ἐγένετο εὔκολος ἡ διάβασις καὶ ἡ ἀνάβασις τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τὴν γῆν εἰς τὰ οὐράνια. Ὅλα, ὅλα ταῦτα γνωρίζετε, ἀγαπητοί μου, ποιός τὰ ἐπετέλεσε; Ἡ σήμερον ἑορταζομένη Πανύμνητος Παρθένος.

 Ὦ μεγαλεῖα, μεγαλεῖα τῆς Παρθένου. Τὰ μεγαλεῖα Σου Παρθένε τὶς διηγήσεται! Οὔκ ἔστιν ἀριθμήσασθαι δυνατὸν μεγαλεῖα τα Σὰ Θεονύμφευτε! Ἐὰν ἐκεῖνος ὁ οὐρανόπεμπτος Ἀρχάγγελος Γαβριήλ, ὁ ὑπουργήσας εἰς τὸ μέγα τοῦτο μυστήριον ἐξίστατο θαμβούμενος! Πὼς ἡμεῖς οἱ τάλανες γηγενεῖς, ὑλικοὶ καὶ χοϊκοὶ νὰ μὴν ἔλθωμεν εἰς ἀπορίαν καὶ ἔκστασιν! Ἀλλὰ τὰ μὲν τοῦ ὕψους τοῦ μυστηρίου παραλείποντες, ἰνα μὴ πέσωμεν εἰς ἀχανὲς πέλαγος καὶ ὡς ἀδύνατοι καὶ ἀμαθεῖς καταποντιστῶμεν, καὶ εἰς τὸ περὶ τῆς σωτηρίας ζήτημα ἂς τραπῶμεν. Τὸ πῶς δηλαδὴ θὰ σωθῶμεν καὶ τὸ πῶς θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀναβῶμεν εἰς τὸν Οὐρανὸν διὰ τῆς νοητῆς κλίμακος τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου.

Ὅσοι ἀγαπητοί μου περιπόθητοι ἀδελφοί, ἐπιθυμεῖτε νὰ ἀναβῆτε ἀπὸ τὴν γῆν εἰς τὸν Οὐρανόν, νὰ γίνητε πολῖται της ἄνω Ἱερουσαλήμ, συμπολῖται Ἀγγέλων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ, υἱοὶ Θεοῦ καὶ θεοὶ κατὰ χάριν, δεῦτε καὶ ἀκούσατε. Κλίνατε τὰ ὦτα τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος καὶ ἐνωτίσασθε τοὺς λόγους ἐμοῦ τοῦ ἐλαχίστου καὶ εὐτελοῦς. Σᾶς ὁμιλῶ ἐν ἀγάπῃ καὶ ἀληθεία. Σᾶς λέγω ἐν συγκινήσει καρδίας. Σᾶς λέγω ἐν πλήρει πεποιθήσει ὅτι δὲν θὰ εὕρητε ἄλλο μέσον, οὔτε εὐκολώτερον, οὔτε ἀσφαλέστερον νὰ ἀναβῆτε εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀπὸ Αὐτὴν τὴν νοητὴν κλίμακα, τὴν Παναγίαν Παρθένον καὶ Θεοτόκον Μαρίαν. Τὶς δὲ θὰ χαρῇ! Τὶς δὲν θὰ σκιρτήση! Τὶς δὲν θὰ συγκινηθῇ καὶ δὲν θὰ σταλάξη δακρύων ὄμβρους ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ, διὰ τὴν τοιαύτην χάριν, διὰ τὸ τοιοῦτον δῶρον;

Μηδείς, ἀγαπητοί μου, διστάσει. Μηδεὶς δειλιάσει. Μηδεὶς ἀμφιβάλλει. Καὶ ἂν κανεὶς εἶναι βεβαρημένος καὶ βαρυφορτωμένος ἀπὸ πολλὰς καὶ ποικίλας ἁμαρτίας ἂς γίνει πρόθυμος, ἂς ἔχει θάρρος, ἂς μὴ ἀπελπίζεται. Ἀλλὰ πὼς καὶ τινὶ τρόπῳ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβῶμεν ἀπὸ τὴν γῆν εἰς τοὺς Οὐρανούς; Τοσοῦτον ὕψος! Τοῦτο κόπος ἐστί, κίνδυνος φόβος. Τοῦτο καὶ ἐγὼ συνομολογῶ ὅτι εἶναι κόπος καὶ πόνος, ἀλλ’ ὑπάρχει μέσον εὔκολον, ἡ Παναγία Παρθένος, ἡ νοητὴ κλίμαξ, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἀνέλθωμεν εἰς τοὺς Οὐρανούς.

Ὅσοι πιστεύετε εἰς τὸν Θεόν, πιστεύετε ὅτι ὑπάρχει μέλλουσα κρίσις καὶ ἀνταπόδοσις καὶ ὅτι οἱ τὰ ἀγαθὰ ποιήσαντες ἀπελεύσονται εἰς ἀνάστασιν ζωῆς οἱ δὲ τὰ φαῦλα πράξαντες εἰς ἀνάστασιν κρίσεως, καὶ διὰ τοῦτο πολιτεύεσθε ἐναρέτως, διὰ νὰ ἀξιωθῆτε τῆς Οὐρανίου Βασιλείας, μὴ λησμονῆτε, ἀλλὰ πάντοτε, εἰς τὸ στάδιον τῆς παρούσης ζωῆς, νὰ ἐπικαλῆσθε τὴν Θεοτόκον, διότι μόνη αὕτη διὰ τῆς μεσιτείας της δύναται νὰ σᾶς εἰσαγάγη εἰς τοὺς Οὐρανούς.

Ὅσοι εἶσθε ἁμαρτωλοὶ ἀπορρίψατε διὰ μίας γνησίας καὶ καθαρᾶς μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως τὰς ἁμαρτίας καὶ ἐπικαλεῖσθε μὲ ὅλην σας τὴν ψυχὴν τὴν Θεοτόκον διὰ νὰ δυνηθῆτε νὰ ἀναβῆτε εἰς τοὺς Οὐρανούς. Δὲν εὑρίσκεται ἄλλο μέσον νὰ σᾶς βοηθήση περισσότερον ἀπὸ τὴν Παναγίαν. «Πολλὰ ἰσχύει δέησις μητρὸς πρὸς εὐμένειαν Δεσπότου». Αὕτη εἶναι ἡ πρόξενος τῆς σωτηρίας ἡμῶν. Αὕτη καθεῖλε τὸ μεσότοιχον τῆς μεταξὺ ἡμῶν καὶ τοῦ Θεοῦ ἔχθρας. Αὕτη κατήλλαξε ἡμᾶς μετὰ τοῦ Θεοῦ καὶ μᾶς ἀπήλλαξε τῆς αἰωνίου καταδίκης καὶ μᾶς ἐπροξένησε τὴν ἀφθαρσίαν. Αὕτη εἶναι ἡ γέφυρα ἡ μετάγουσα ἡμᾶς πρὸς τὴν αἰώνιον ζωήν, ἡ κλῖμαξ ἡ ἀναφέρουσα ἡμᾶς εἰς τοὺς Οὐρανοὺς καὶ ἡ ὁλκὰς ἡ διαπερῶσα ἡμᾶς εἰς τὸν ἀκύμαντον λιμένα τοῦ Παραδείσου.

Αὕτη εἶναι ἡ τῶν ἁμαρτωλῶν σωτηρία καὶ τῶν Ἀγγέλων ὁ γλυκασμός. Ὁ ἰατρὸς τῶν νοσούντων καὶ τὴ τροφὴ τῶν πεινώντων. Τῶν πονεμένων ὁ πλοῦτος καὶ τῶν τυφλῶν ἡ βακτηρία. Τῶν ἀδικουμένων προστάτης καὶ τῶν ξένων ἡ παράκλησις. Καὶ τί νὰ εἴπω; Εἰς πάντας τὰ πάντα εἶναι ἡ Μήτηρ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἡ μήτηρ ἡμῶν τῶν χριστιανῶν. Πάντες ἐν ταῖς θλίψεσι, ταῖς συμφοραῖς καὶ ἀνάγκαις πρὸς αὐτὴν καταφεύγομεν καὶ πάντες ὅσοι μετὰ πίστεως προστρέχομεν τὰ αἰτήματα λαμβάνομεν. «Οὐδεὶς προστρέχων ἐπὶ Σοὶ κατησχυμένος ἀπὸ σοῦ ἐκπορεύεται, ἁγνὴ Παρθένε Θεοτόκε...».

Ὅσοι εἶναι ἄπιστοι, ὅσοι εἶναι βλάσφημοι καὶ ὑβρισταὶ τῆς Θεοτόκου, ὄχι μόνον τὰ αἰτήματά των δὲν λαμβάνουν, ἀλλὰ θὰ ἔχουν καὶ ἀντίδικον τὴν Παναγίαν, ἐὰν δὲν σπεύσουν νὰ μετανοήσουν...

Ἂς σπεύσωμεν ἀγαπητοὶ φιλόχριστοι, διὰ τῆς μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως νὰ καθαρίσωμεν τὸν ἑαυτόν μας ἀπὸ πᾶσαν ἁμαρτίαν πρὶν ἢ ἔλθει ἡ ὥρα καὶ ἡ στιγμὴ τοῦ θανάτου. Ἂς ἐπικαλούμεθα πάντοτε τὴν Παναγίαν, γέροντες, νέοι, γυναῖκες, παιδιά. Ὅλοι εἰς τὸ στόμα μας ἂς ἔχωμεν τὸ ὄνομα τῆς Παναγίας. Τὸ πρωὶ ὅταν ἐγειρώμεθα, τὸ βράδυ ὅταν πρόκειτε νὰ ἀναπαυθῶμεν τὸ ὄνομα τῆς Παναγίας, τοῦ Ἰησοῦ καὶ τῶν Ἁγίων Τοῦ ἂς μὴ λείπη ἀπὸ τὸ στόμα μας. Καὶ ὅταν εἴμεθα ὑγιεῖς καὶ ὅταν ἀσθενεῖς καὶ ὅταν ψυχοραγῶμεν ἂς ἐκπνεύσωμεν μὲ τὸ ὄνομα τῆς Παναγίας καὶ τοῦ Ἰησοῦ εἰς τὸ στόμα διὰ νὰ συνδοξασθῶμεν μετ’ αὐτῶν εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.

 

 

Γέρων Γρηγόριος Παπασωτηρίου

 

Ο Γέροντας Γρηγόριος, κατά κόσμον Δημήτριος Παπασωτηρίου, γεννήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 1940 στην Παλαιοκώμη Σερρών από ευλαβείς γονείς, τον Αλέξιο και την Ευθυμία.

Από την παιδική του ηλικία τον χαρακτήριζε η έφεση για την εν Χριστώ ζωή και πολύ νωρίς ένοιωσε την θείαν κλήση για την ιεροσύνη και την ολοκληρωτική αφιέρωση στον Κύριο δια της μοναχικής πολιτείας. Έτσι μετά το πέρας των σπουδών του στην Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ. έρχεται στην Ι. Μητρόπολη Κασσανδρείας, όπου χειροτονείται διάκονος και ιερεύς από τον μακαριστό Μητροπολίτη κ. Συνέσιο Βισβίνη. Κατά την παραμονή του στον Πολύγυρο ο Γέροντας μαζί με άλλους πατέρες κάτω από την καθοδήγηση του π. Σπυρίδωνα Τραντέλη (μετέπειτα Μητροπολίτη του Λαγκαδά) αποτελούν μια ομάδα που διακονούν τον λαό του Θεού, αλλά και τα παιδιά του μαθητικού οικοτροφείου αρρένων του Πολυγύρου με πολλή αγάπη και αυτοθυσία.

Ο Γέροντας από τα φοιτητικά του χρόνια αγάπησε ιδιαιτέρως το Άγιον Όρος. Το επισκεπτόταν συχνότατα και ιδιαιτέρως συνδέθηκε με την Ι. Μ. Οσίου Διονυσίου και τον μακαριστό Καθηγούμενο π. Γαβριήλ που έγινε πνευματικός του επί σειρά ετών. Σταθμός όμως κυρίως για την πορεία του Γέροντα ήταν η γνωριμία του με τον όσιο Παΐσιο τον Αγιορείτη. Συνδέθηκε μαζί του με άρρηκτο πνευματικό δεσμό γενόμενος μαθητής του και αγωνιζόμενος δια βίου να μιμηθεί την αγία βιοτή του. Μάλιστα ο όσιος Παΐσιος έγινε και πνευματικός του ανάδοχος κατά την μοναχική κουρά του Γέροντος Γρηγορίου στο κελλί του Τιμίου Σταυρού το έτος 1977.

Το έτος 1970 η φλόγα της ησυχίας οδηγεί τον π. Γρηγόριο στο ερειπωμένο τότε Μετόχι της Ι. Μ. Οσίου Διονυσίου στην Μεταμόρφωση Χαλκιδικής, όπου με την ευλογία του οικείου Επισκόπου εγκαθίσταται σε ένα μοναχικό κελλί-παράγκα δίπλα στον Ναό του Τιμίου Προδρόμου.

Αυτός ο τόπος στο εξής έγινε η παλαίστρα των μεγάλων του ασκητικών αγώνων και το ορμητήριο για την ιερατική-ποιμαντική του διακονία στην Χαλκιδική. Ο Θεός μόνο γνωρίζει τους ασκητικούς του μόχθους και κόπους προκειμένου να διακονήσει τον λαό του Θεού με τις οδοιπορίες, το κήρυγμα, την εξομολόγηση, τις ιερές Ακολουθίες, τις αγρυπνίες, τις θείες Λειτουργίες. Ο άγιος Πορφύριος που παρευρέθηκε σε θεία Λειτουργία το 1974 σχολίασε: «Όταν λειτουργεί ο παπά-Γρηγόρης, όλος ο Θεός είναι μέσα του και όλος ο παπά-Γρηγόρης είναι μέσα στον Θεό».

Με την προτροπή ή μάλλον εντολή του οσίου Παϊσίου το έτος 1975 ξεκινά η ζωή του Μοναστηριού. Η Ι. Μονή Διονυσίου παραχωρεί την απαραίτητη έκταση για την ανέγερση του Ι. Ησυχαστηρίου. Οι μακαριστοί  Καθηγούμενοι π. Γαβριήλ και π. Χαράλαμπος με πολλή αγάπη συμπαραστέκονται στον Γέροντα Γρηγόριο διαβλέποντας ότι ο έρημος πλέον τόπος του παλαιού Μετοχίου θα μεταβληθεί σε όαση πνευματική. Τότε εγκαθίσταται και η πρώτη ομάδα πνευματικών  τέκνων του Γέροντα, που αποτέλεσε τον πυρήνα της μετέπειτα αδελφότητας. Ως πρώτη Καθηγουμένη ορίζεται η Ελένη Πασχάλογλου από το Ροδολίβος Σερρών -η ίδια ούσα πνευματικό τέκνο του Γέροντος Γρηγορίου-, η μετέπειτα Γερόντισσα Ευφημία, η οποία εξεδήμησε προς Κύριος σχεδόν πέντε μήνες μετά την «κοίμηση» του Γέροντα ύστερα από 45 έτη θυσιαστικής διακονίας στην Μονή.

Η ζωή του π. Γρηγορίου στο εξής αναλώνεται σε κόπους υλικούς και πνευματικούς για την ανέγερση του Ησυχαστηρίου, για την καθοδήγηση των Μοναζουσών, αλλά και στην μεγάλη του προσφορά ως ιερουργού, ιεροκήρυκος και κυρίως πνευματικού πατέρα στον λαό του Θεού. Ο Γέροντας που αποστρεφόταν την κοσμική προβολή και αγάπησε την ταπείνωση και την αφάνεια, τώρα γίνεται πια πολύ γνωστός ως ο παπά-Γρηγόρης ο Πνευματικός. Εκατοντάδες ψυχές βρήκαν κοντά του τον δρόμο για την σωτηρία, χιλιάδες ξεκουράστηκαν κάτω από το πετραχήλι του, αμέτρητοι βοηθήθηκαν από τις θεόσοφες παραινέσεις του.

Ο μακαριστός Γέροντας σε όλη του την ζωή υπέφερε από πολλές ασθένειες, τις οποίες βάσταζε με πολλή υπομονή και δοξολογική διάθεση σαν να έπασχε άλλος. Ιδίως τα τελευταία έτη ήταν σταυρός επώδυνου δοκιμασίας και ιωβείου υπομονής, γιατί οι πόνοι και οι ασθένειες έφθασαν στο αποκορύφωμα.

Ο καλός Θεός θέλοντας να ξεκουράσει τον καλό ποιμένα και πιστό Του οικονόμο, τον κάλεσε κοντά Του μετά από αιφνίδιο εγκεφαλικό στις 19 Νοεμβρίου του έτους 2019. Η εξόδιος Ακολουθία και η ταφή ετελέσθησαν στις 21 Νοεμβρίου, την ημέρα των Εισοδίων, την γενέθλια ημέρα του Μοναστηριού, τότε που πριν 45 χρόνια ο άγιος Παΐσιος έδωσε την ευχή και την εντολή στον παπά-Γρηγόρη νε ξεκινήσει το μεγάλο έργο για το οποίο θυσίασε την ζωή του.

Την ευχή του να έχουμε!

 

Σχέσεις εγγάμων με τον Πνευματικό

Γέρων Γρηγόριος Παπασωτηρίου

Ερώτηση: «Μέχρι ποιου σημείου ο έγγαμος πρέπει να κάνει υπακοή στον Πνευματικό του; Να ζητάει ευλογία σε όλα; Σε όλες τις λεπτομέρειες; Ακόμη και όταν πρέπει να πάει την οικογένειά του  ένα ταξίδι για ξεκούραση; Και, όταν για όλες τις λεπτομέρειες δεν είναι δυνατόν να συναντά τον Πνευματικό, πώς να ενεργεί;».

Η ερώτηση αυτή, όπως βλέπετε, έχει σχέση με το πώς ένας έγγαμος θα κινείται στην καθημερινή του ζωή και ποια θα είναι η σχέση του με τον Πνευματικό. Η σχέση του έγγαμου με τον Πνευματικό. Και πρώτα-πρώτα θίγει το θέμα της υπακοής.

Είχαμε περάσει από το καλύβι κάποιου Καρουλιώτη    - εγώ και άλλοι δύο ήμασταν, αν ενθυμούμαι καλώς - και ανοίξαμε μία συζήτηση για το θέμα αυτό ακριβώς, την υπακοή. Και ένας εκ των εγγάμων που ευρίσκετο εκεί λέγει: «Πάτερ, μιλάς για τους αγάμους, για τους μοναχούς πως πρέπει να κάνουν υπακοή, ότι θα σωθούν μέσω της υπακοής». Νομίζω κάπως έτσι είπε «μέσω της υπακοής θα σωθούν». «Εμείς οι έγγαμοι πως θα σωθούμε;», λέει. Και του απαντάει: «Και εσείς με την υπακοή θα σωθείτε».

Και πραγματικά και μέσα στον γάμο είναι απαραίτητη η υπακοή στον Πνευματικό. Δεν θα μπορέσουμε να βαδίσουμε σωστά, εάν δεν υπακούσουμε, εάν θελήσουμε από μόνοι μας να αγωνιστούμε είτε διαβάζοντας, μελετώντας διάφορα βιβλία, ακόμη και αν είναι Πατερικά!

Ένας γιατρός βρισκόταν στα Άσπρα Σπίτια και πήρε να διαβάσει Φιλοκαλία. Διάβαζε Φιλοκαλία και φυσικά προσπάθησε να τα εφαρμόσει στην ζωή του τα φιλοκαλικά αυτά συγγράμματα. Και όταν πήγε στον Πνευματικό του στην Αθήνα, του λέγει ο Πνευματικός «παιδί μου, μην ξαναδιαβάσεις Φιλοκαλία». Καταλαβαίνετε, ε; Όχι μόνο δεν ωφελήθηκε, αλλά υπήρχε φόβος να ζημιωθεί, γιατί ανάποδα και στραβά τα έβλεπε και τα καταλάβαινε. Τα Πατερικά συγγράμματα και μάλιστα Φιλοκαλικά, τα ασκητικά αυτά, τα τόσο ευλογημένα, ήταν δυνατόν να ζημιώσουν εκείνον τον άνθρωπο. Και φανταστείτε τι θα γινόταν, εάν δεν είχε πνευματικό οδηγό. Άρα ο πνευματικός οδηγός είναι απαραίτητος για τον κάθε Χριστιανό.

Είναι αδύνατον, έτσι τουλάχιστον πιστεύω, -και αυτή είναι και η πίστη της Εκκλησίας - είναι αδύνατον να σωθεί Χριστιανός χωρίς Πνευματικό. Γιατί ο Πνευματικός έχει σχέση με το Μυστήριο που λέγεται εξομολόγηση. Είναι δυνατόν να σωθεί κανείς, χωρίς να ζει μυστηριακή ζωή; Χωρίς τα Μυστήρια είναι δυνατόν να σωθεί; Η Εκκλησία λέγει ότι δεν είναι δυνατόν. Όπως δεν είναι δυνατόν να ζήσει ένα σώμα, χωρίς να τρέφεται, χωρίς να πίνει νερό, έτσι δεν είναι δυνατόν να ζήσει η ψυχή, χωρίς και αυτή να τρέφεται. Πως θα τραφεί; Τα Μυστήρια τρέφουν την ψυχή.

Και όταν λέμε εξομολόγηση, δεν εννοούμε μόνο να πάει κάποιος να πει τα αμαρτήματα του · γιατί και αν ακόμα πει τα αμαρτήματα του, αλλά δεν κάνει υπακοή στον Πνευματικό, δεν έκανε τίποτα. Διότι δεν θα πει απλώς τα αμαρτήματα. Δεν κάνουμε σαν τους Ρωμαιοκαθολικούς, διότι σε αυτό το χάλι έφθασαν οι αιρετικοί, οι Ρωμαιοκαθολικοί. Οι Προτεστάντες δεν έχουν Μυστήρια, αλλά οι Ρωμαιοκαθολικοί λένε ότι μπορείς να εξομολογηθείς και με το τηλέφωνο. Ντρέπεσαι να πας στον Πνευματικό; Πάρε ένα τηλέφωνο και πες του τα. Σου διάβασε και μια ευχή, εντάξει, τακτοποιήθηκες. Ή στο εξομολογητήριο βάζει ένα παραβάν εκεί ο «Πνευματικός», δεν τον είδες ούτε αυτός σε είδε, είπες τα αμαρτήματά σου και εντάξει, τακτοποιήθηκες. Δεν είναι ορθόδοξα αυτά. Αυτά είναι γελοία για εμάς.

Γιατί ο Χριστιανός εάν θέλει την σωτηρία του, θα έχει πατέρα, πνευματικό πατέρα. Αυτός, που τον γεννάει και τον φέρνει σε αυτόν τον κόσμο, είναι ο σαρκικός πατέρας. Αλλά αυτός που θα τον αναγεννήσει είναι ο Πνευματικός πατέρας. Λέγει ο απόστολος Παύλος· μπορείτε να έχετε πολλούς δασκάλους, αλλά όχι πολλούς πατέρες, «ἐὰν γὰρ μυρίους παιδαγωγοὺς ἔχητε ἐν Χριστῷ, ἀλλ' οὐ πολλοὺς πατέρας» (Α΄ Κορ. δ΄). Πνευματικός πατέρας των Κορινθίων ήταν ο απόστολος Παύλος. Αυτός τους αναγέννησε. Αυτός τους γέννησε εν Χριστώ. Και ο Πνευματικός θα γεννήσει τον Χριστιανό. Και ωδίνει πραγματικά και υποφέρει ο Πνευματικός πραγματικά και κάνει το παν ο Πνευματικός γι’ αυτόν που του κάνει υπακοή. Γιατί ο Πνευματικός αναλαμβάνει πια στους ώμους την ψυχή αυτού που του κάνει υπακοή, και κάνει το παν, για να σωθεί η ψυχή αυτή.

Ας αφήσουμε τις πλάνες και εμείς οι Χριστιανοί που λέμε: «Είπες μερικές αμαρτίες σε έναν Πνευματικό; Πήγαινε σε άλλον ύστερα. Μήπως γράφτηκες στον πρώτο; Κοίταξε να δεις κάποιον άλλο». Δημιουργείς ένα μπέρδεμα έτσι. Δύσκολα σώζεις την ψυχή σου. Η Εκκλησία λέγει ότι πρέπει να βρεις έναν Πνευματικό που σε αναπαύει, σε ξεκουράζει, και να δοθείς, να δώσεις το είναι σου σε αυτόν, να του πεις, όπως κάποιος Ισίδωρος - στην Κλίμακα -, που χαρακτηρίζεται σιδερένιος πνευματικά, είπε: «Γέροντά μου, να, είμαι εδώ σαν το σίδερο στη φωτιά. Κάνε με ότι εσύ θέλεις! Όπως ο σιδηρουργός παίρνει το σίδηρο και το βάζει στην φωτιά, για να το πλάσει όπως αυτός θέλει, έτσι και εγώ αφήνομαι στα χέρια σου. Να με πλάσεις, όπως θέλεις!». Όταν κανείς έχει διάθεση να κάνει τέτοια υπακοή, τότε δεν είναι δυνατό παρά να ωφεληθεί πάρα πολύ.

Όπως και άλλες φορές είπαμε, γι’ αυτή την ψυχή που λαχταράει σωτηρία, θα φωτίσει ο ίδιος ο Θεός τον Πνευματικό και θα της πει τα πρέποντα, για να μπορέσει να σωθεί.

Τώρα τι γίνεται; Πάμε και λέμε τα αμαρτήματα μας και, αν μας λέει κάτι ο Πνευματικός - το έχω προσέξει - εμείς δεν ακούμε τι λέει ο  Πνευματικός, αλλά μένουμε σε αυτό που σκεφτήκαμε εμείς. Και αν απαντάμε στον Πνευματικό, δεν απαντάμε σε αυτά που μας λέει, αλλά λέμε αυτά που έχουμε εμείς στο μυαλό μας. Κυρίως οι γυναίκες βάζουν κάτι στο μυαλό τους, και ότι και να λέει ο Πνευματικός πάει «στο βρόντο». Δεν ακούν. Αυτά που έχουμε εμείς στο κεφάλι μας, μέσα στην σκέψη μας, αυτά μόνο μας ενδιαφέρουν. Δεν λέω για εσάς. Λέγω τι συμβαίνει συνήθως. Και έπειτα πώς να κάνουμε υπακοή! Όχι υπακοή, ούτε ακοή δεν υπάρχει!

 Ρώτησα μερικές φορές: «Βρε παιδάκι μου, τι σου είπα;». Γιατί φαινόταν ότι δεν άκουγε. Δεν ήξερε τι είπα. Ήξερε τα δικά της. Εκείνα που κράτησε μέσα στην σκέψη της. Όταν δεν υπάρχει ακοή, πώς να υπάρχει υπακοή; Πώς να υπάρχει σωτηρία; Βλέπετε πόσο μπέρδεμα δημιουργείται.

Αλλά η υπακοή στον Πνευματικό είναι απαραίτητη. Και αν ο Πνευματικός σαν άνθρωπος σφάλλει, εσύ δεν έχεις ευθύνη. Εσύ κάνεις υπακοή, δεν έχεις ευθύνη. Μη σας φαίνεται παράξενο. Δεν θα σε αφήσει ο Θεός εσένα, που θέλεις να κάνεις υπακοή, δεν θα σε αφήσει να χαθείς.

Οι Πατέρες δεν λένε ψέματα. Εμείς οι άνθρωποι μπορεί να λέμε, αλλά οι Πατέρες δεν λένε ψέματα. Στα Πατερικά διαβάζουμε το εξής. Κάποιος νέος θέλησε να γίνει μοναχός. Και είπε: «Θεέ μου, θα βγω έξω από την πόλη, θα βαδίσω και στο πρώτο “σπίτι” που θα βρω, το πρώτο ησυχαστήριο, θα πάω μέσα και θα γίνω υποτακτικός σ’ αυτόν τον Γέροντα. Θα κάνω τέλεια υπακοή σ’ αυτόν τον Γέροντα. Εκεί θα μείνω. Μέσω αυτού θα σωθώ». Βγαίνει πραγματικά. Προχωράει, βρίσκει το «σπίτι», χτυπάει την πόρτα, βγαίνει ο μοναχός. «Γέροντα», λέει, «θα μείνω εδώ σε εσένα». «Όχι, παιδάκι μου, δεν μπορείς», του λέει εκείνος. «Όχι», λέει ο νέος, «εδώ θα μείνω». «Δεν μπορείς», του λέει ο άλλος. «Όχι, θα γίνω υποτακτικός σου», επιμένει, «δεν φεύγω· υποτακτικός σου θα γίνω».

Επειδή και ο Γέροντας επέμενε πολύ και ο μέλλων υποτακτικός επέμενε, του λέγει ο Γέροντας. «Άκουσε παιδάκι μου. Με βλέπεις καλόγερο, αλλά δεν είμαι καλόγερος. Εγώ ζω αμαρτωλά. Έχω συνδεθεί και με γυναίκα». «Δεν ξέρω τι κάνεις εσύ», του λέει ο νέος, «εγώ θα καθίσω να γίνω υποτακτικός σε σένα. Εσύ κάνε ότι θέλεις». Και κάθισε. Και κάνει υπακοή σ’ αυτόν τον πόρνο. Και σώζεται. Και κατανύσσεται εκείνος ο αμαρτωλός με την υπακοή του υποτακτικού και ελεεινολογεί τον εαυτό του και έρχεται σε συναίσθηση, διώχνει την γυναίκα και σώθηκε και ο μοναχός εκείνος. Βέβαια που αυτή η υπακοή! Που αυτή η υπακοή!

Εμείς αν δούμε κάτι στον Πνευματικό μας, αρχίζουμε την κρίση και την κατάκριση· και «τώρα εγώ πως θα πάω να του εξομολογηθώ, αυτός έκανε εκείνο, έκανε το άλλο». Δεν λέω να πηγαίνουμε στον τυχαίο Πνευματικό, όπως δεν πάμε στον τυχαίο γιατρό. Πρέπει να ερευνήσει κανείς, να εξετάσει και, αφού βρει τον Πνευματικό που τον αναπαύει, να κάνει απόλυτη υπακοή πια από εκεί και πέρα. Σε ότι πει ο Πνευματικός να λέγει «να ναι ευλογημένο». Όχι αντιρρήσεις. «Μα... ξέρεις, μα δεν μπορώ. Δεν είναι δυνατόν...». Και όταν λες «δεν μπορώ», επειδή νοιώθεις ότι δεν μπορείς, και τότε φυσικά παρακοή κάνεις. Όταν λέει κάτι ο Πνευματικός, να λέμε «να ναι ευλογημένο. Θα προσπαθήσω». Μα δεν μπορείς; «Θα προσπαθήσω και πάλι». Οπωσδήποτε, λέγω, για τον αγιασμό, για την σωτηρία είναι απαραίτητη η υπακοή σε Πνευματικό.

Επίσης αυτός που έθεσε την ερώτηση ρωτάει αν πρέπει να ζητάει ευλογία για όλα. Τώρα δεν ξέρω αυτός ή αυτή (αυτή, ίσως να είναι) που γράφει την ερώτηση, πως εννοεί το να ζητάει ευλογία σε όλα. Και μέσα στο Μοναστήρι η μοναχή, ο μοναχός δεν θα ζητήσει ευλογία για όλα. Όταν θα πάει να πιεί νερό, όταν θα εργαστεί στο διακόνημα, δεν θα πάρει ευλογία. Ξέρει πως πρέπει να εργαστεί στο διακόνημα και θα το κάνει· ξέρει τι και πως το θέλει η Γερόντισσα και ο Γέροντας. Ή, όταν κάτι είναι ολοφάνερο, δηλαδή να βοηθήσει π.χ. έναν αδελφό, μια αδελφή, δεν πρέπει να ρωτήσει τον Γέροντα αν πρέπει να κάνει αυτή την πράξη αγάπης. Για παράδειγμα μια μοναχή δεν θα πάει να πάρει ευλογία από την Γερόντισσα, για να βοηθήσει μια άλλη μοναχή που δυσκολεύεται στο διακόνημα. Θα πάει να την βοηθήσει. Είναι μια πράξη αγάπης αυτή.

Αλλά όμως, αν μπορούν περισσότερο να συμβουλεύονται τον Πνευματικό τους και να του κάνουν περισσότερη υπακοή, αυτό είναι το ιδανικό. Λέμε ποιο είναι το ιδανικό, το άριστο, γιατί αυτό είναι και το πολύ - πολύ ωφέλιμο για την ψυχή μας.

Και τέλος ρωτάει, όταν για όλες τις λεπτομέρειες δεν είναι δυνατόν να συναντά τον Πνευματικό, πώς να ενεργεί. Και είναι πολύ φυσικό αυτό, να μη μπορεί για τις λεπτομέρειες να συναντάει τον Πνευματικό. Λέγω, θα σκέφτεται, θα αναλογίζεται ποια περίπου είναι η γνώμη του Πνευματικού πάνω σε αυτές τις λεπτομέρειες. Εάν όμως δεν μπορεί να ξέρει ποια είναι η γνώμη του Πνευματικού, θα σας πω κάτι. Μη σας φανεί παράξενο. Εμένα αυτό το πράγμα μου φαίνεται καλό. Αν θέλει κανείς να το εφαρμόσει, ας το εφαρμόσει. Προσοχή όμως, να μη το εφαρμόζει σε όλα! Μόνο σε μια λεπτομέρεια και τότε μόνο, όταν είναι αδύνατο να ρωτήσει τον Πνευματικό. Μην το κάνουμε νόμο αυτό, γιατί θα είναι αμαρτία.

Να. Θα ήθελες να ρωτήσεις τον Πνευματικό για κάτι, για μια λεπτομέρεια, αλλά δεν μπορείς να τον βρεις. Τότε γράφεις σε δύο χαρτάκια «να το κάνω» ή «να μην το κάνω», τα βάζεις στην εικόνα της Παναγίας, κάνεις τρείς μετάνοιες και λες «Παναγία μου, πες μου τι να κάνω;». Με την καρδιά σου το κάνεις όμως, έ; Με την καρδιά σου θα πεις «Παναγία μου, τι να κάνω; Ναι ή όχι;». Πάρε ένα χαρτάκι. Έ, αυτό το χαρτάκι που θα πάρεις αυτό θα είναι. Αλλά προσοχή, μην το κάνετε νόμο αυτό το πράγμα! Μόνο όταν είναι αδύνατον να συναντήσεις τον Πνευματικό και όταν πρόκειται για μια λεπτομέρεια, τότε κάνε το. Στα άλλα να προσπαθούμε να συναντούμε τον Πνευματικό και να κάνουμε υπακοή σε αυτό που θα μας πει ο Πνευματικός.