Περί προσευχής

 

Γέρων Γρηγόριος Παπασωτηρίου

 

Τι είναι η προσευχή; Είναι πραγματικά ενέργεια καταπληκτική, δύναμη μεγάλη η προσευχή… Και επιπλέον είναι ο καθρέφτης της χριστιανικής μας ζωής, του πνευματικού μας αγώνα. Από το πόσο προσεύχεται και πως προσεύχεται ο Χριστιανός δείχνει, φανερώνει πόσο πνευματικά εργάζεται ή δεν εργάζεται.

*

Προσευχή είναι να αποκοπείς από όλα τα άλλα. Ούτε τα παιδιά σου να σκέφτεσαι την στιγμή εκείνη, ούτε τα προβλήματα των παιδιών σου. Γιατί διαφορετικά δεν θα μπορέσεις να προσευχηθείς. Έχεις ένα παιδί που ξεστράτισε. Δεν θα το σκέφτεσαι την στιγμή εκείνη. Τι θα σκέφτεσαι; «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον ημάς». Εμάς όλους. Τα παιδιά μου, εμένα, τον κόσμο όλο. Και πραγματικά τη στιγμή εκείνη κάνεις την πιο ζωντανή προσευχή για το παιδί σου. Εάν σκεφτείς «Θεέ μου, το παιδί μου, Θεέ μου το παιδί μου», εάν η σκέψη σου είναι στο παιδί σου, εάν είναι στην αμαρτωλή ζωή του παιδιού σου, τότε δεν κάνεις για προσευχή. Δεν μπορείς να νοιώσεις την παρουσία του Θεού.

Γι αυτό και οι άγιοι Πατέρες, όταν μας διδάσκουν την προσευχή, λένε «μη σκέφτεσθε· όχι εικόνες στην προσευχή, καμμία εικόνα ούτε για το Θεό ούτε για τους ανθρώπους· τίποτε». Γι αυτό και λένε μια απλή προσευχή, με την οποία μπορούν όλοι να προσευχηθούν, «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον ημάς». Ελέησον ημάς. Και εμένα και όλο τον κόσμο. Ελέησέ μας.

Να το πούμε με την καρδιά μας αυτό. Στην αρχή να σκεφτώ τον πατέρα μου, τα παιδιά μου, τους γνωστούς μου, τους αδελφούς μου, όλους τους οικείους. Αυτούς όλους, Θεέ μου, και όλον τον κόσμο. Ειδικά αυτούς και μετά όλον τον κόσμο. Και αρχίζω και προσεύχομαι γι αυτούς. Ο Θεός ξέρει για ποιους προσεύχομαι. Το ξέρει καλά ο Θεός. Δεν είναι ανάγκη να ονοματίζω, αυτόν, Θεέ μου, εκείνον, Θεέ μου. Αφού τους σκεφτώ για μια στιγμή στην αρχή, έπειτα να φύγει η σκέψη μου από αυτούς και να καταφύγει στο έλεος του Θεού, να παρακαλέσω, να ζητήσω το έλεος του Θεού. Έτσι θα μπορέσω να προσευχηθώ.

*

Όταν είμαστε μέσα στην Εκκλησία τις Κυριακές, τις γιορτές, που πάμε να προσευχηθούμε, όταν στεκόμαστε λιγάκι στο σπίτι να προσευχηθούμε, να κάνουμε το Απόδειπνο το βράδυ, να κάνουμε κάποια  άλλη προσευχή, πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση. Γιατί όσο θα μας πολεμήσει ο σατανάς στην προσευχή, πουθενά αλλού δεν θα μας πολεμήσει. Είναι πείρα όλων αυτό, το ότι δηλαδή στην προσευχή πάρα πολύ μας πολεμάει.

*

Και κάτι άλλο να αναφέρουμε. Εάν μέχρι που να μπεις στην Εκκλησία έχεις διάφορους λογισμούς, σκέπτεσαι τις δουλειές σου, σκέπτεσαι τα προβλήματα σου,  σκέπτεσαι τι σου είπε ο άλλος η άλλη, τι σου συνέβη όλη την ημέρα ή εάν, μέχρι προ ολίγου, πριν μπεις στην Εκκλησία, συζητούσες διάφορα περί ανέμων και υδάτων, δεν μπορείς να προσευχηθείς. Αν πας το βράδυ να κάνεις το Απόδειπνό σου, να προσευχηθείς, και αν μέχρι προ ολίγου έβλεπες τηλεόραση (δεν καταφέρομαι κατά της τηλεοράσεως· μπορεί να είναι και καλό το έργο που βλέπεις) ή έκανες συζητήσεις άσχετες, όχι πνευματικές, και έπειτα διακόπτεις και πας να προσευχηθείς, δεν μπορείς να προσευχηθείς. Θα σου έρχονται οι παραστάσεις, αυτά που προηγουμένως είδες στην τηλεόραση, οι συζητήσεις που έκανες. Αυτά θα σου έρχονται στο μυαλό. Δεν μπορείς να προσευχηθείς.

Θέλεις να προσευχηθείς; Πρέπει να υπάρξει κάποιο προοίμιο. Εντάξει· βέβαια άνθρωποι είμαστε και θα συζητήσουμε και τα προβλήματά μας θα πούμε και θα γελάσουμε και οτιδήποτε άλλο θα πούμε. Σταμάτησες. Θέλεις να προσευχηθείς. Μη πας αμέσως στην προσευχή. Κάθισε ένα τέταρτο τουλάχιστον. Διάβασε ένα πνευματικό βιβλίο. Συγκεντρώσου στον εαυτό σου, μείνε εσύ και ο Θεός σου. Να φύγουν όλα από δίπλα σου, να εξαφανιστούν όλα, να πεθάνουν όλα, και γυναίκα και παιδιά και γνωστοί και προβλήματα. Δύο να υπάρχουν. Ναι, εσύ και ο Θεός. Αφού ηρέμησες έτσι, κάθισες έτσι λίγη ώρα, αφού τα ξέχασες όλα, αφού προσπάθησες να τα ξεχάσεις - και αν δυσκολεύεσαι να τα ξεχάσεις, διάβασε ένα πνευματικό βιβλίο, να μείνουν τα τελευταία μέσα στη σκέψη σου, τα πνευματικά να μείνουν - έπειτα πήγαινε να προσευχηθείς. Να δεις… θα την ευχαριστηθείς την προσευχή!

Εάν όμως μέχρι την πόρτα συζητάμε και αμέσως πάμε να προσευχηθούμε, δεν μπορούμε να προσευχηθούμε. Οπωσδήποτε χρειάζεται μια κάποια προετοιμασία.

*

Πρόσεξε πως θα περάσεις τη μέρα σου! Και αλήθεια έχει μεγάλη σημασία το πως περνάμε την ημέρα μας. Αν είμαστε απρόσεκτοι καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας και θέλουμε το βράδυ να προσευχηθούμε, πάρα πολύ θα δυσκολευτούμε. Γιατί η προσευχή δεν είναι κάτι που έρχεται κατά παραγγελία. Άντε τώρα θα προσευχηθώ και εντάξει προσεύχομαι. Όχι. Όχι. Βέβαια είναι δύναμη καταπληκτική, όπως είπαμε, η προσευχή. Η σωστή προσευχή, η καθαρά προσευχή εξαρτάται από την όλη μας ζωή. Πρέπει να προσέξουμε ολόκληρη την ζωή μας, για να μπορέσουμε να προσευχηθούμε σωστά.

*

Ο Θεός είναι δίπλα σου! Ή στην Εκκλησία ή στο σπίτι σου ή στον δρόμο, οπουδήποτε θέλεις να προσευχηθείς, ο Θεός είναι δίπλα σου. Αυτή η πίστη, αυτή η συναίσθηση είναι το πρώτο, το απαραίτητο που πρέπει να σκεφτόμαστε. Έπειτα μια προετοιμασία είναι η μελέτη, είναι η ανάγνωση και η στροφή στον εαυτό μας. Να στρεφόμαστε στον εαυτό μας. Να φύγουμε από όλα τα άλλα.

*

Όταν πάμε στον ναό, πάμε να αγωνιστούμε, μπαίνουμε μέσα σε ένα στάδιο. Μπήκες στον ναό; Μπήκες μέσα στο στάδιο. Και πρέπει συνεχώς να αγωνιζόμαστε. Μέχρι να τελειώσει η  Ακολουθία, χρειάζεται αγώνας συνεχής, συγκέντρωση, στροφή στον εαυτό μας. Γιατί, χωρίς να το καταλάβεις, φεύγει η σκέψη σου. Μα έφυγε; Μη στενοχωριέσαι. Δεν το λέω εγώ. Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος το λέγει. Μην απελπίζεσαι. Ξανάφερε την πίσω. Ξανά έφυγε; Πάλι φέρ’ την. Μα όσες φορές φεύγει, συνέχεια να την ξαναφέρνεις πίσω. Ναι, όσο περισσότερο την φέρνεις, όσο αγωνίζεσαι περισσότερο, τόσο θα συνηθίσεις στο να προσεύχεσαι και θα μπορείς να προσκολλάσαι στην προσευχή, να νοιώθεις, να ζεις την προσευχή. Βλέπει ο Θεός την θέλησή σου, βλέπει τον αγώνα σου, την επιθυμία σου και βοηθάει ο Θεός.

Μόνο να μην υπάρχει η ραθυμία, η τεμπελιά, και να μην αφηνόμαστε και τρέχει η σκέψη μας δεξιά και αριστερά, οπότε είμαστε εκεί πέρα μόνο σωματικά, ενώ η σκέψη μας είναι οπουδήποτε αλλού. Και αυτό δυστυχώς όχι μόνο δεν μας πειράζει, αλλά κάποιες φορές λέμε κιόλας «να, πήγαμε στην Εκκλησία, κάναμε το καθήκον μας, γυρίσαμε. Τελείωσε. Πάει και αυτό το καθήκον». Είναι ένα καθήκον; Δεν είναι καθήκον. Ούτε υποχρέωση είναι. Η προσευχή είναι ζωή! Μέσα στον ναό η προσευχή είναι η αναπνοή της ψυχής, είναι η ζωή της ψυχής. Καθήκον είναι το να φας; Τρώμε από καθήκον; Όχι. Είναι ανάγκη σωματική, βιολογική ανάγκη είναι. Αλλιώς θα πεθάνεις. Έτσι και η προσευχή είναι μια ανάγκη ψυχής. Απαραίτητη. Είναι η ζωή της ψυχής η προσευχή.

*

Δεν χρειάζεται πολυλογία στην προσευχή. Γι’ αυτό και οι άγιοι Πατέρες λένε ότι η καλύτερη προσευχή είναι να λες μερικές λέξεις, «Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού ελέησόν με». Να τις λες και στον δρόμο και στην δουλειά σου. Αν εσύ, γυναίκα, είσαι στο σπίτι μέσα και σκουπίζεις, πλένεις πιάτα, τα μεν χέρια δουλεύουν, αλλά η σκέψη να είναι σε αυτές τις λέξεις, «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με». Όταν η σκέψη μας είναι στο νόημα αυτών των λέξεων και συμμετέχει και η καρδιά μας, το λέμε, όπως είπαμε, με πόνο, κάνουμε την καλύτερη προσευχή. Μπορεί να βαδίζεις στον δρόμο και να κάνεις την ζωντανότερη προσευχή. Μπορεί να δουλεύεις και να κάνεις την καλύτερη προσευχή.

Βλέπετε η προσευχή δεν είναι μόνο να σταθείς στην Εκκλησία μέσα. Είναι απαραίτητη η κοινή προσευχή. Εάν δεν πας να προσευχηθείς την Κυριακή με όλους τους αδελφούς ή δεν καθίσεις το βράδυ να κάνεις ένα Απόδειπνο, μη ζητάς να κάνεις την ευχή. Δεν μπορείς. Είναι αδύνατο. Για να φτάσεις στην ευχή πρέπει να περάσεις από αυτά τα στάδια, της κοινής λατρείας, και έπειτα να φτάσεις εκεί στην ευχή. Αν πεις ότι εγώ δεν θα πάω, ή θα καθίσω στο σπίτι μου και θα λέω την ευχή ή θα κάνω την δουλειά μου και θα λέω την ευχή, δεν κάνεις τίποτε. Ματαιοπονείς.

*

Στα βιβλία τα σχολικά τα παλιά έγραφαν ότι είναι καθήκον η προσευχή, υποχρέωση είναι. Κάτι τέτοιο διαβάζαμε. Δεν είναι ούτε καθήκον ούτε υποχρέωση. Είναι μια τιμή που γίνεται σε αυτό το αδύνατο πλάσμα, στον άνθρωπο, στον τιποτένιο, να συναντήσει τον Θεό Του και να συζητήσει μαζί Του. Είναι μια μεγάλη τιμή, μεγάλη τιμή να θέλει ο Θεός να συζητάμε μαζί Του. Αυτό είναι προσευχή! Είναι συζήτηση, συνδιάλεξη με τον Θεό!

*

Όταν δεν προσέχουμε την ζωή μας και προσπαθούμε μόνο «Να, να κάνουμε προσευχή», τότε μας κοροϊδεύει ο διάβολος, μας εγκαταλείπει η Χάρις του Θεού. Ενώ ο Θεός είπε ρητά «σε αυτόν, ο οποίος τηρεί, φυλάγει τις εντολές μου, σε αυτόν εγώ θα έρθω και θα κατοικήσω» (Ιωάν. ιδ΄ 23). Φυλάμε τις εντολές του Κυρίου, του Ευαγγελίου; Αγωνιζόμαστε τουλάχιστον να τις φυλάξουμε; Όταν αυτός είναι ο αγώνας μας εντάξει, θα βρούμε την προσευχή. Αλλά πρώτα λέγω να προσπαθήσουμε να φυλάξουμε τις εντολές του Κυρίου.

Προσέξτε, μην παρεξηγηθώ! Όχι ότι το βράδυ το Απόδειπνο δεν θα το κάνουμε, τις προσευχές που λέγει η Εκκλησία δεν θα τις κάνουμε. Και αυτά θα μας βοηθήσουν. Το να διαβάζεις τους Χαιρετισμούς της Παναγίας, το να διαβάζεις μια Παράκληση, να διαβάζεις το Απόδειπνο θα σε βοηθήσουν να μπορέσεις να εργαστείς σωστά κατά την διάρκεια της ημέρας. Δεν λέγω «θα προσέχουμε μόνο την ζωή μας και θα τα βγάλουμε πέρα, και το Απόδειπνο και λοιπά, και δεν θα κάνουμε τίποτα». Όχι. Θα κάνεις ότι καταλαβαίνεις, όσο καταλαβαίνεις. Διάβασες μια Παράκληση, διάβασες τους Χαιρετισμούς και δεν κατάλαβες τίποτε. Το ότι κάνεις υπομονή και τα διαβάζεις έχεις μισθό. Τίποτα δεν κατάλαβες, δεν ένοιωσες τίποτε, δεν αισθάνθηκες την προσευχή. Κάνε τα. Επίμενε. Και ο Θεός, που βλέπει την επιμονή και την υπομονή σου εκεί, θα σε βοηθήσει. Αλλά, επαναλαμβάνω, μη μένουμε σε αυτά. Μη μένουμε σε αυτά, στο τι θα διαβάσουμε, ποιόν τρόπο θα ακολουθήσουμε, για να προσευχόμαστε. Αυτό που χρειάζεται είναι να προσέξουμε πάρα πολύ την πρακτική ζωή μας.

 

Για την Κυρία Θεοτόκο.

Από το βιβλίο «Αγιορείτικες κουβέντες» 

                των εκδόσεων «Άθως»

 

- Γέροντα ύστερα από τόσες δεκαετίες άσκησης ποιο είναι το συμπέρασμα της ζωής σας; Ποιο το απόσταγμα από ότι βιώσατε ως ορθόδοξος μοναχός τόσα χρόνια;

- Να αγαπήσουμε την Παναγία! Διότι μέσα στη γλυκιά αγάπη της Θεοτόκου βρίσκονται όλα τα αγαθά και οι ευλογίες αυτής της ζωής και της αιωνίου.

*

Ρώτησε ένας μοναχός κάποτε δυό προσκυνητές: 

-Προσεύχεστε με τους χαιρετισμούς της Θεοτόκου ή τεμπελιάζετε;

- Προσπαθούμε αλλά όχι κάθε ημέρα.

- Γιατί, τόσο δύσκολο είναι; Αμπέλι θα σκάψετε; Μας χαρίζει ο Θεός κάθε ημέρα, που ζούμε, εκατόν σαράντα τέσσερα δεκάλεπτα της ώρας. Έ, ένα δεκάλεπτο δεν μπορείτε να το αφιερώσετε στην Παναγία μας; Έχει υποσχεθεί η Θεοτόκος: «Όποιος με χαιρετάει καθημερινά, και εγώ εξίσου και όχι μόνον θα τον φυλάγω και θα τον σκεπάζω στη ζωή αυτή, αλλά και, όταν έρθει η στιγμή του θανάτου του, θα είμαι συνοδοιπόρος του και προστάτης στο αιώνιο ταξίδι υπερασπίζοντάς τον στο Κριτήριο του Υιού μου».

- Πράγματι, έχετε δίκαιο, γνωρίζω ανθρώπους που, μόλις άρχισαν αυτή την καλή συνήθεια, άλλαξαν ριζικά ζωή, έφυγε από πάνω τους το άγχος, η απελπισία, η κατάθλιψη, η αγωνία και η αβεβαιότητα και τώρα έγιναν άλλοι άνθρωποι. Κάποιοι, μάλιστα, τους έχουν μάθει και απ’ έξω και τους λένε ψιθυριστά σε όλη τη διάρκεια της ημέρας.

- Τα βλέπετε; Γι’ αυτό και τώρα θα σας διηγηθώ μια ωφελιμότατη ιστορία, που διάβασα σε ένα παλιό βιβλίο, όπου μιλά για την πανίσχυρη αξία των Χαιρετισμών στην Παναγία μητέρα μας.

«Ένας άνθρωπος ονομαζόμενος Ιωάννης ενικήθη και έγινε κλέπτης και καπετάνιος εις εκατόν κλέπτας· αλλά είχε πολλήν ευλάβειαν εις την Θεοτόκον και κάθε πρωί και εσπέρας έλεγε τους Χαιρετισμούς της Παναγίας. Θέλων ο πανάγαθος Θεός να τον σώσει διά την ευλάβειαν, όπου είχε εις την Θεοτόκον, έστειλεν ένα άγιον ασκητήν, τον οποίον άμα είδον οι κλέπται τον έπιασαν. Τους λέγει ο ασκητής:

- Σας παρακαλώ να με υπάγετε εις τον καπετάνιον σας , διότι έχω να σας ειπώ λόγον διά το καλόν σας.

Τον υπήγαν εις τον καπετάνιον και του λέγει:

- Κράξε μου όλα τα παλληκάρια να έλθουν να σας ειπώ ένα λόγον.

Τους κράζει ο καπετάνιος και ήλθαν.

Λέγει ο ασκητής;

- Δεν έχεις άλλον;

- Έχω, λέγει, έναν μάγειρον.

Λέγει του ο ασκητής :

Κράξε τον να έλθει.

Και άμα ήλθε, δεν ηδύνατο να ιδή τον ασκητήν ο μάγειρος, αλλά εγύριζε το προσωπόν του εις άλλο μέρος. Τότε λέγει ο ασκητής εις τον μάγειρον:

- Εις το όνομα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού σε προστάζω να με ειπής ποιος είσαι και τις σε έστειλε και τι κάμνεις εδώ που κάθεσαι;

Απεκρίθη ο μάγειρος και λέγει:

- Εγώ είμαι ψεύστης και πάντοτε το ψεύδος λαλώ· αλλά τώρα, επειδή με έδεσες με το όνομα του Χριστού, δεν ημπορώ παρά να ειπώ την αλήθειαν. Εγώ, λοιπόν, είμαι ο διάβολος, και με έστειλεν ο μεγαλύτερός μου να δουλεύω τούτον τον καπετάνιον και να τον φυλάγω να τον εύρω καμμίαν ημέραν, όπου να μη διαβάζει τους Χαιρετισμούς της Παναγίας, να τον βάλω εις την κόλασιν. Και έχω τώρα δεκατέσσερους χρόνους όπου τον φυλάγω και δεν εύρον καμμίαν ημέραν οπού να μη διαβάζει το Άγγελος πρωτοστάτης.

 Τότε του λέγει ο ασκητής:

- Σε προστάζω εις το όνομα της Αγίας Τριάδος να γίνεις άφαντος και πλέον να μην πειράξεις τους χριστιανούς.

Και ευθύς έγινεν άφαντος ο διάβολος ωσάν καπνός».

*

Είπε μοναχός: «Λατρεύω» δεν σημαίνει μόνο ότι αγαπώ υπερβολικά, αλλά και υπηρετώ. Να σας αξιώσει, λοιπόν ο καλός Θεός να γίνετε λατρευτές της Θεοτόκου κάνοντας παράλληλα και καθημερινή λάτρα, δηλαδή την «καθαριότητα» στην ψυχή σας.

*

Έλεγε ένας μοναχός: «Τρισεκατομμύρια τρισεκατομμυρίων λόγους και βιβλία να γράψεις για την Παναγία μας, δεν θα μπορέσεις ούτε στο ελάχιστο να φθάσεις και να κατανοήσεις την αιώνια δόξα της και το υπερουράνιο μεγαλείο της».

*

- Μιλήστε μας, Γέροντα, για τη Φοβερά Προστασία της Παναγίας μας.

- Όσο και να το παίζουμε αδιάφοροι προς τα θρησκευτικά θέματα, όταν απειλούμαστε από έναν κίνδυνο ή από έναν σεισμό ή οτιδήποτε άλλο, φωνάζουμε αμέσως: «Παναγία μου». Δεν λέμε ούτε «Πρωθυπουργέ, σώσε με» ούτε «Ολυμπιακέ, σώσε με»! Να, λοιπόν, που η Παναγία μας έχει ουσιαστικά την πρώτιστη, μοναδική και μητρική της θέση μέσα στην καρδιά μας.

*

Είπε μοναχός: «Μέσα από τον Χριστό βλέπεις την Παναγία. Και μέσα από την Παναγία βλέπεις τον Χριστό».

*

Η τιμή προς την Παναγία μας σώζει. Ο Κύριος χαίρεται, όταν τιμάμε την Μητέρα Του. Όποιος τιμά την Παναγία που θήλασε τον Κύριο του Σύμπαντος, τιμά ουσιαστικά τον ίδιο τον Θεό.

*

Έλεγε ένας μοναχός: Όπως δίδασκε ο άγιος Σεραφείμ από τη Βίριτσα: «Πρέπει να αγαπήσεις με όλη σου την καρδιά την Παναγία και σε όλη σου τη ζωή να απευθύνεσαι και να ελπίζεις μονάχα σε αυτήν. Μόνον αυτή είναι η πραγματική σου μητέρα, διότι κανείς δεν πρόκειται να σε αγαπήσει ποτέ, όσο σε αγαπάει εκείνη, που έχει υιοθετήσει όλο το ανθρώπινο γένος»

*

Κατά την εορτή της Κοιμήσεως της Παναγίας μας, τον Δεκαπενταύγουστο, όλος ο Άθωνας φλέγεται από τον θεομητορικό πόθο και με χαρμόσυνες εκδηλώσεις τιμάται ως καθαροτέρα ακόμη και από αυτά τα αγγελικά τάγματα η Πανάχραντος Θεοτόκος. Τούτη την ημέρα την έχουνε στο Άγιον Όρος ως «εθνική εορτή» και όλες οι εικόνες της Παναγίας εορτάζουν με αναστάσιμη χάρη και χαρά και ανάμεσα στις άλλες μονές, εις την Ιεράν Μονήν των Ιβήρων έχουν ως κλέος και σκέπη την Παναγία την Πορταΐτισσα, τη μόνην κηδεμονίαν και θυρωρόν και του Όρους την εύφορον.

Δεν υπάρχει, λοιπόν, εκείνη την αγία ημέρα να μην εμφανιστεί η θεοδόξαστη Παναγία μας σε κάποιον προσκυνητή γεμίζοντας τον από άρρητη χαρά προς στηριγμόν και παρηγορίαν και των λοιπών ευλαβών προσκυνητών και πιστών. Για παράδειγμα τον Δεκαπενταύγουστο του έτους 2014 ένα μικρό παιδί οκτώ ετών από το Αγρίνιο μαζί με τον πατέρα του και τον παππού του επισκέφτηκαν την Πορταΐτισσα. Τούτο το παιδάκι ανήμερα της εορτής της Κοιμήσεως αξιώθηκε να δει την ίδια την Θεοτόκο ντυμένη ως μοναχή, η οποία αναβαστώντας μια άσπρη λαμπάδα στεκόταν πίσω από την εικόνα της. Το παιδί εντυπωσιάστηκε από την γλυκύτητα της μορφής της και το ανέφερε αμέσως με απορία στον παππού του. Αλλά και κατά τη διάρκεια της Θ΄Ωδής, που είναι αφιερωμένη σε εκείνην, την αντίκρυσε και πάλι να θυμιάζει τον ναό, τους μοναχούς και τους προσκυνητές της μονής. Χαῖρε, τοῦ Ἄθω ἡ εὐκοσμία χαῖρε, Σῶν δούλων ἡ προστασία.

*

Η Παναγία μας είναι το άνθος εκείνο, όπου έλαβε τη λάσπη της πίκρας και της λύπης και τη μετέπλασε στο άνθος και στο άρωμα της χαράς.

*

Έλεγε ένας μοναχός: «Κάθε μητέρα πάνω στην Γη είναι και μια μικρή Παναγίτσα».

*

Η γλυκύτατη Παναγία μας με τη διακονία της στη Θεία Οικονομία ευεργέτησε ολόκληρη τη δημιουργία. Ο ουρανός και η Γη, οι άνθρωποι και οι άγγελοι δέχτηκαν τη θεομητορική ευλογία. Δια της Παρθένου ανέτειλε και για τους αγγέλους επίσης το Φως της Δικαιοσύνης, τους δόθηκε η δυνατότητα να γίνουν σοφότεροι γνωρίζοντας καλύτερα την αγαθότητα και τη σοφία του Θεού δια της Ενανθρωπίσεως του Υιού Του. Με τον τρόπο αυτό δημιούργησε η Θεοτόκος καινούργιο ουρανό και καινούργια Γη ή μάλλον έγινε αυτή η ίδια η καινή Γη και ο καινός ουρανός εισάγουσα Χριστόν εις την οικουμένη. Και αυτό διότι, πρώτον, μόνο η Παρθένος Μαριάμ χώρεσε εντός της «Ον τα μεγέθη των ουρανών χωρήσαι ου δύνανται» και, δεύτερον, για την καθαρότητά της. Η Παναγία μας είναι το σύνορο μεταξύ κτιστού και ακτίστου. Μετέδωσε στον Χριστό τα δικά της, γι αυτό και ο Χριστός της μετέδωσε τα δικά Του. Τίς αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα ἀπὸ τῆς ἐρήμου ὡς στελέχη καπνοῦ τεθυμιαμένη; (…) Τίς αὕτη ἡ ἐκκύπτουσα ὡσεὶ ὄρθρος καλὴ ὡς σελήνη ἐκλεκτὴ ὡς ὁ ἥλιος; (…) Τίς αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα λελευκανθισμένη: (Άσμα Ασμάτων).

*

-Γέροντα, σε ποια κατηγορία των Αγίων να κατατάξουμε την Θεοτόκο;

-Η Παναγία μας μετέχει όλων των χαρισμάτων των Αγίων και ως εκ τούτου ανήκει σε όλες τις κατηγορίες: Είναι έγκλειστος οσία, όταν μένει στο Άδυτο του Ναού, είναι προφήτις και απόστολος, όταν λέει Ιδού η Δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου,  είναι η πρώτη ανάργυρος θεραπεύτρια, είναι τελεία Παρθένος και τελεία Μητέρα, δεόμενη και προσευχομένη για όλους μας εις τον αιώνα.

Μόνο ιερωσύνη δεν έχει και τούτο διότι ιερούργησε το μυστήριον της Θείας Οικονομίας αποκλειστικά και μόνον μέσα από τη θυσία της αφάνειας και της σιωπής της. Δεν εχειροτονήθη η Παναγία μας ιέρεια δια να ιερουργεί σε κάποια Αγία Τράπεζα, αφού η ίδια έγινε η αιώνια Αγία Τράπεζα του σαρκωθέντος Θεού.

Αν, λοιπόν, θέλουν σήμερα κάποιες γυναίκες την ιερωσύνη, ας αναλογισθούν πως ούτε αυτή η Υπεραγία Θεοτόκος δεν την έλαβε. Ας ιερουργούν και αυτές το μυστήριον του ουρανού διαμέσου της αγάπης, της προσφοράς και της μητρότητας εντός της αιώνιας και αθόρυβης δόξας της σιωπής και της ταπείνωσης. Και οι γυναίκες ακόμη, που δεν είναι φυσικές μητέρες, αλλά και όλοι οι άνθρωποι, άνδρες και γυναίκες μπορούμε και πρέπει να έχουμε σαν πρότυπό μας την Κυρία Θεοτόκο και να γίνουμε όλοι με τη στάση μας «μητέρες»  για τον Κόσμο με παράδειγμά μας τη θυσία και την αγάπη εκείνης.

*

Τα πάντα οικονομεί η καλή μας Παναγία, όταν σε Εκείνην καθημερινά ακουμπάμε.

*

Είπε μοναχός: «Λέγοντας  συνέχεια το  Χαίρε, νύμφη ανύμφευτε είναι σαν να καις εκείνη τη στιγμή ένα ακοίμητο καντήλι στην Παναγία μας».

*

Είπε γέροντας: «Ξέρετε τι σημαίνει το «ίνα»; Αυτό το «ίνα» είναι σύνδεσμος του σκοπού, που σημαίνει στη νεοελληνική «για να». Στο τροπάριο Τη υπερμάχω, αφού γίνεται αναφορά σε πολλά, στο τέλος καταλήγει στο «ίνα». Ποιος είναι, δηλαδή, ο σκοπός όλης της ανθρώπινης και συμπαντικής Ιστορίας, όλου του χρόνου και του χώρου; Είναι το ίνα κράζω σοι, χαίρε, νύμφη ανύμφευτε! Δηλαδή η δόξα της Θεοτόκου, για την οποία εκτίσθησαν τα σύμπαντα. Τα σύμπαντα εκτίσθησαν για την Θεοτόκο και η Θεοτόκος για τον Χριστό».

*

Το περιβόλι για το δέντρο και το δέντρο για τον καρπό: τα πάντα για την Παναγία και η Παναγία για τον Χριστό.

*

Υπήρχε ένας άνθρωπος, που υμνούσε συνεχώς και ακαταπαύστως την Παναγία λέγοντας Χαίρε Μαρία! Του είχαν μάλιστα βγάλει στο χωριό και παρατσούκλι: ο Χαιρεμαρίας! «Να, περνάει ο Χαιρεμαρίας», έλεγαν. Όταν πέθανε, φύτρωσε στον τάφο του ένας ωραίος κρίνος και ψάχνοντας να ανακαλύψουν τη ρίζα του βρήκαν την καρδιά του Χαιρεμαρία, μέσα στην οποία είχε χαραχτεί με χρυσά γράμματα το Χαίρε, Μαρία.

*

Είπε μοναχός: «Μακάριοι οι ακούοντες και πράττοντες. Η μεν Μάρθα εφύλασσε τον λόγον του Θεού ασκώντας την αγάπη και την φιλοξενία, η δε Μαρία ήκουε τον Λόγο του Θεού. Ενώ η Παναγία έκαμε το τέλειο πραγματοποιώντας και τα δύο, και άκουγε τον λόγο και τον έπραττε συνάμα.

*

Είπε ένας Γέροντας: «Να λες αυτήν τη μικρή προσευχή στη γλυκυτάτη Παναγία μας: «Μητέρα μου τακτοποίησέ με με τέτοιον τρόπο ώστε όλη η αγάπη, η ψυχή και η ζωή μου να είναι δοσμένη στον Υιό σου και σε εσένα».