Η προσευχή του παπά-Τύχωνα

«Δόξα εις τον Γολγοθά του Χριστού.»

Ω Θείε Γολγοθά, αγιασμένε με το αίμα του Χριστού! Σε παρακαλούμε, πες μας πόσες χιλιάδες αμαρτωλών με την Χάρη του Χριστού, την μετάνοια και τα δάκρυα καθάρισες και γέμισες τον νυμφώνα του Παραδείσου; Ω! με την αγάπη σου την άρρητη, Χριστέ Βασιλιά, με την Χάρη Σου όλα τα ουράνια παλάτια γέμισες από μετανοούντας αμαρτωλούς. Συ και εδώ κάτω όλους ελεείς και σώζεις. Και ποιος μπορεί αντάξια να Σε ευχαριστήσει, έστω κι αν είχε Αγγελικό νούν; Αμαρτωλοί, ελάτε γρήγορα. Ο Άγιος Γολγοθάς είναι ανοικτός και ο Χριστός εύσπλαχνος. Προσπέσετε προς Αυτόν και φιλήσετε τα άγιά Του πόδια.

Μόνον Αυτός σαν εύσπλαχνος μπορεί να γιατρέψει τις πληγές σας! Ω, θα είμαστε ευτυχείς, όταν ο πολυεύσπλαχνος Χριστός μας αξιώσει με μεγάλη ταπείνωση και φόβο Θεού και καυτά δάκρυα να πλύνομε τα πανάχραντά Του πόδια και με αγάπη να τα φιλήσουμε! Τότε ο Χριστός εύσπλαχνος θα ευδοκήσει να πλύνει τις αμαρτίες μας και θα μας ανοίξει τις πόρτες του Παραδείσου, όπου με μεγάλη χαρά, μαζί με τους Αρχαγγέλους και τους Αγγέλους, τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ και με όλους τους Αγίους, αιώνια θα δοξάζωμεν τον Σωτήρα του κόσμου, τον γλυκύτατο Ιησού Χριστό, τον Αμνό του Θεού μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, την Ομοούσιο και αδιαίρετο Τριάδα.

Ιερομόναχος Τύχων - Άγιον Όρος

Μνημόσυνα

Τελικά, καταλαβαίνουμε τι είναι τα μνημόσυνα ;

Είναι για να καθίσουμε άλλα δέκα λεπτά στην εκκλησία αδημονώντας να πάρουμε το αντίδωρο; Είναι μια αναγκαία αγγαρεία; Είναι μία ευκαιρία να συναντηθούμε με παλαιούς γνώριμους και συγγενείς; Είναι ακόμη ένα κόλπο των παπάδων για να “τα παίρνουν” από ζωντανούς και πεθαμένους; Τι είναι τελικά;

Στο Άγιον Όρος όταν γίνεται μνημόσυνο, οι παρευρισκόμενοι εύχονται “και στα δικά μας”. Εύχονται να υπάρξει και για αυτούς μνημόνευση, να υπάρξουν και για αυτούς άνθρωποι που θα τους σκέπτονται και που θα προσευχηθούν για την σωτηρία και της δικής τους ψυχής. Μιας ψυχής που μετά τον θάνατο μένει στάσιμη και δεν μπορεί να έχει καμία ροπή ούτε προς το καλό, ούτε προς το κακό. Μιας ψυχής που περιμένει από εμάς να κάνουμε κάτι για αυτήν. Να προσευχηθούμε, για την σωτηρία της, να την μνημονεύσουμε, να κάνουμε Σαρανταλείτουργα, ελεημοσύνες, αγαθοεργίες. Γιατί αυτή η ίδια δεν μπορεί να κάνει τίποτα πλέον. Και καλά για τις ψυχές που λαμβάνουν θαλπωρή Παραδείσου. Αυτές είναι μάλλον καλά. Για τις άλλες, που ακούν τον κλαυθμό και τον τριγμό των οδόντων; Γι’ αυτές τις ψυχές που μας παρακαλάνε να κάνουμε εμείς οι ζωντανοί κάτι;

Το μνημόσυνο δεν κρατάει πάνω από δέκα λεπτά . Όσο να προσευχηθούμε με ένα εκατοστάρι κομποσχοίνι “Κύριε Ιησού Χριστέ ανάπαυσον την ψυχήν του δούλου σου…. τάδε”, έχει τελειώσει. Ας μην αγανακτούμε, ας μην συζητούμε και ας μην αδημονούμε για το τελείωμά του. Ας προσευχόμαστε για την σωτηρία του κεκοιμημένου. Στο κάθε μνημόσυνο ο άγγελος κατεβάζει την ψυχή του μεταστάντος εκεί μαζί με μας. Εκείνη την στιγμή, όπως έλεγε και ο γέροντας Παίσιος, δίνουμε στην ψυχή αυτή μια δροσιστική πορτοκαλάδα. Οι ψυχές των κεκοιμημένων έχουν ανάγκη την μνημόνευση. Την περιμένουν με αγωνία βρισκόμενες πιο κοντά στην τελική Κρίση απ’ ότι εμείς. Ας το θυμόμαστε πάντα αυτό.

Άντε και στα δικά μας…

Σ. Σ.

Θεοσεβές πνεύμα

Όταν δεν έχεις χρόνο να ασκηθείς στην προσευχή, τότε όσο το δυνατόν περισσότερο, κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε ασχολίας, απέκτησε ένα θεοσεβές πνεύμα, δηλαδή έχε τον Θεό στην ενθύμηση σου και ασκήσου με κάθε τρόπο, με τα πνευματικά σου μάτια, να τον δεις ενώπιον σου με σεβασμό και αγάπη. Και αισθανόμενος τον Θεόν σαν να ήταν πραγματικά ενώπιον σου, με υπάκουη ευλάβεια σε όλες τις πράξεις σου, δεσμεύσου στην Παντοδυναμία Του, Πανταχού Παρουσία Του και Παντογνωσία Του, με τέτοιο τρόπο, που σε κάθε σου πράξη, λέξη και σκέψη, να θυμάσαι τον Θεό και το Άγιο θέλημα Του. Αυτό εν ολίγοις, είναι τι πρέπει να περιλαμβάνει ένα πνεύμα προσευχής. Για έναν που αγαπά την προσευχή πρέπει, όσο το δυνατόν περισσότερο, με σταθερή βαθειά προσοχή, να τοποθετήσει την δική του αντίληψη κάτω από την αντίληψη του Θεού, και ταπεινά και με ευλάβεια να υποτάξει τον εαυτό του στον Θεό.

Γέρων Αγάπιος ο τυφλός

Μέρρυ Κρίστμασ...

Οι βιτρίνες στολίστηκαν, και οι λογής διαφημίσεις μας βομβαρδίζουν για το που θα χαλάσουμε τον δέκατο τρίτο μισθό μας. Τα πρόσωπα άρχισαν να γίνονται πιο χαρωπά και ευδιάθετα. Ένας κύριος με άσπρα μούσια και κόκκινη φορεσιά, βρίσκεται συνεχώς μπροστά μας. Έλατα, έλκηθρα, κάλτσες, γαλότσες, και λοιπά μπιχλιμπίδια, παντού στο οπτικό μας πεδίο. Θα φάμε τα γλυκά μας, τα χοιρινά μας και τη γαλοπούλα μας. Θα πιούμε, θα μεθύσουμε, θα διασκεδάσουμε, θα ξενυχτήσουμε, θα παίξουμε χαρτιά και ρουλέτες “για το καλό”, θα πάμε στα ρεβεγιόν, θα κάνουμε και καμιά “τσαχπινιά”… Και τελικά, γιατί τα κάνουμε όλα αυτά ; Καταλαβαίνουμε τι ακριβώς γιορτάζουμε…;

Σ. Σ.

Ο Όσιος Τερέντιος ο θαυματουργός (+ 28/10/1886 )

Από το βιβλίο του μοναχού Παισίου Νεοσκητιώτη "Ημείς μωροί δια Χριστόν"

Ο Όσιος Τερέντιος είναι ένα από τα μεγάλα παραδείγματα υπομονής στην εθελοντική άσκηση. Αυτός αγωνίστηκε στο χωριό Μικρός Αρχάγγελος στην επαρχία Ορλώφ κατά την διάρκεια του 1830. Συχνά ντυνόταν με χειμωνιάτικα ρούχα το καλοκαίρι ενώ το χειμώνα δεν φορούσε τίποτε άλλο εκτός από ένα πουκάμισο μέχρι τα γόνατα και ένα παπούτσι στο ένα μόνο πόδι. Ένας από τους αγαπημένους του τρόπους του να τιμωρεί τους αμαρτωλούς ήταν να σπάζει ένα παράθυρο στο σπίτι τους ή να ρίχνει χούφτες από ακαθαρσίες πάνω τους. Άλλες φορές θα φώναζε ξαφνικά : «Στο κακό, στο κακό» και μετά θα κυνηγούσε τα παιδιά που συνήθως τον χλεύαζαν. Είναι περιττό να πούμε ότι ο Όσιος υπέμενε πολλά χτυπήματα και κατηγορίες για αυτή του την συμπεριφορά. Στην πραγματικότητα, το σώμα του ήταν συνήθως μια μάζα από πληγές. Αλλά, ο Άγιος τα έκανε όλα αυτά προκειμένου να αγγίξει τη συνείδηση των αμαρτωλών ανθρώπων, ώστε αυτοί να μετανοήσουν και να σωθούν.Πολλοί άνθρωποι κατάλαβαν και ωφελήθηκαν πολύ από αυτά τα πνευματικά του μαθήματα. Άλλοι τον μίσησαν για τους ανόητους τρόπους του, για την αγιότητα της ζωής του, και για τον τρόπο που αντιμετώπιζε τους κατηγόρους του.Ήταν συχνά στο αστυνομικό τμήμα όπου, μιμούμενος τον Χριστό, υπομονετικά άντεχε τις τιμωρίες και την σκληρότητα, αντιμετωπιζόμενος ως αλήτης. Πολλές φορές, εστάλη σε άσυλα ανιάτων, από τα οποία απελευθερωνόταν αμέσως όταν δεν μπορούσε να βρεθεί κανένα σημάδι με διανοητικές διαταραχές. Τα παιδιά του πετούσαν πέτρες και μπουκάλια και οι άξεστοι έμποροι, αμαξάδες και υπηρέτες τον χλεύαζαν και τον χτυπούσαν ανελέητα. Συχνά, το κεφάλι του ήταν ξυρισμένο και το πρόσωπο του, τα χέρια του και το σώμα του λερωμένα με χρώμα, πίσσα ή ακαθαρσίες. Κάποτε ένας υπάλληλος σε ένα ξενοδοχείο έριξε τον Όσιο μέσα σε ένα κιβώτιο με σπασμένα γυαλιά. Ο ενάρετος σαλός, αν και ήταν σοβαρά πληγωμένος, δεν άφησε να του ξεφύγει ούτε ένας αναστεναγμός.Εν μέρει, φυσικά, ο Άγιος εσκεμμένα επιδίωκε κα υποφέρει, δεδομένου ότι ένας σαλός για τον Χριστό πρέπει να υπομένει τα πάντα, για να κατακτήσει όσο το δυνατόν πιο μεγάλη ταπείνωση. Επιπλέον, ο σαλός είναι ο μεγάλος δάσκαλος της υπομονής. Γι αυτό σε όλες τις δοκιμασίες του ο Άγιος, επιδείκνυε την υπομονή του και την αγάπη. Η μεγάλη του προσπάθεια ήταν να φέρει τους αμαρτωλούς σε μετάνοια. Συχνά, οι άνθρωποι δεν μπορούσαν απλά να κατανοήσουν τις ενέργειες και τις πράξεις του και επιδείκνυαν μεγάλη αδιαλλαξία, ακόμη και κακοβουλία προς τον σαλό του Χριστού. Γνωρίζουμε πολύ λίγα για την οικογενειακή ζωή του Οσίου. Είχε έναν αδελφό που τον έλεγαν Θεόδωρο αλλά μόλις που τον γνώριζε. Μην έχοντας ένα σπίτι ή ακόμα και ένα καταφύγιο, ο Όσιος περιπλανιόταν συνεχώς. Εύρισκε συνήθως καταφύγιο για τη νύχτα στο σπίτι κάποιου που τον είχε κατηγορήσει εκείνη τη μέρα. Τα χαρίσματα του Οσίου Τερεντίου για ταπείνωση, προόραση και αγάπη φανερώνονται όλα σε μια σειρά από γεγονότα. Το καταφύγιό του για τη νύχτα ήταν πολλές φορές το σπίτι ενός αστυφύλακα, του οποίου ο βίος δεν ήταν άμεμπτος.Ο αστυφύλακας είχε έναν τρελό μάγειρα που η συμπεριφορά του απέναντι στον Όσιο ήταν απαράδεκτη. Σε μία περίπτωση ο Τερέντιος μπήκε στην κουζίνα και έπεσε να κοιμηθεί σε έναν πάγκο κοντά στην σόμπα, αφήνοντας τα πόδια του να εξέχουν. Ο μάγειρας μπήκε μέσα και χτύπησε τα πόδια του Οσίου. Ο Όσιος δεν κουνήθηκε. Αυτό τόσο πολύ θύμωσε τον μάγειρα που άναψε ένα κερί και με δυνατά γέλια άρχισε να καίει τα πέλματα των ποδιών του Αγίου. Η μια φουσκάλα μετά την άλλη εμφανίστηκαν στα πέλματα του. Ο Όσιος δεν έλεγε τίποτα. Παρέμενε σαν νεκρός, μέχρι που ο τρελός μάγειρας τελείωσε το παιχνίδι του. Έπειτα, ο Όσιος σηκώθηκε, σαν να μην αισθανόταν κανέναν πόνο, άρχισε να περπατάει όπως συνήθως, χωρίς παπούτσια και χωρίς να μειώσει τα βήματα του. Τα παιδιά πάλι τον πείραζαν με τις λέξεις του : «Στο κακό! Στο κακό!». Ο Τερέντιος δεν έδινε την παραμικρή προσοχή στα καμένα πέλματα του και γρήγορα άρχισε να τρέχει ξωπίσω τους, αν και το αίμα έτρεχε ποτάμι από τα πληγωμένα πόδια του. Μετά από αυτό για μια ολόκληρη εβδομάδα, ο ευλογημένος σαλός επισκέπτονταν το σπίτι του αστυφύλακα κάθε ημέρα την ώρα του γεύματος και φώναζε δυνατά :«Στο κακό, στο κακό!... ιδού οι ιερείς έρχονται… ιδού, αυτοί σκάβουν έξω κάποιου άλλου τον τάφο… ιδού οι δικαστές!... Την στραγγάλισαν… Πέθανε!...». Ο καθένας πήρε αυτά τα λόγια για ασυναρτησίες, φωνές ενός φλύαρου τρελού αλλά μέσα σε ένα μήνα, φάνηκε να είναι προφητεία και όχι τρέλα. Ο αστυφύλακας ήταν ανακατεμένος σε μερικές φρικτές εγκληματικές πράξεις και σπατάλησε πολλά χρήματα προσπαθώντας να καλύψει αυτές τις ενέργειες. Τα χρήματα δεν τον έσωσαν και καταδικάστηκε σε φυλάκιση. Τον μάγειρα για την συμμετοχή του στα εγκλήματα τον έστειλαν στην Σιβηρία. Ακόμη και τότε , ο Όσιος προσπάθησε να αναπαύσει τον μάγειρα και τον συνόδευσε ο ίδιος αρκετά πέρα από το χωριό, κλαίγοντας για την συμφορά που τον βρήκε, λες και επρόκειτο να πάει ο ίδιος στη Σιβηρία. Προς το τέλος της επίγειας ζωής του, ο Όσιος βρήκε καταφύγιο για έναν χρόνο στην καλύβα ενός ζυθοποιού. Εδώ μερικοί που τον χλεύαζαν πήραν το πουκάμισο από τον ευλογημένο σαλό και του φόρεσαν μια κουρελού, ανοίγοντας τρύπες σε αυτή για το κεφάλι και τα χέρια. Ο Όσιος φορούσε αυτή την κουρελού παντού, προς μεγάλη διασκέδαση του αργόσχολου πλήθους.Κάποια νύχτα στα τέλη του φθινοπώρου, γύρω στα μεσάνυχτα, ενώ βρισκόταν στην καλύβα του ζυθοποιού,έπιασε πυρκαγιά η κουρελού του.Ο Άγιος τυλιγμένος όλος στη φωτιά, πήδηξε σε ένα μεγάλο σωρό από άχυρα που βρίσκονταν δίπλα. Οι άνθρωποι είδαν την φωτιά και νόμισαν ότι τα άχυρα είχαν ανάψει. Ο συναγερμός χτύπησε και μεγάλη αναταραχή ακολούθησε. Προς μεγάλη έκπληξη όλων, η φθαρμένη κουρελού του Οσίου κάηκε πάνω στα άχυρα αλλά αυτά δεν έπιασαν φωτιά. Όμως ολόκληρο το σώμα του Οσίου είχε καεί, ήταν φοβερό να τον βλέπεις. Μερικοί ευσεβείς κάλυψαν τα εγκαύματα του με λάδι. Οι φουσκάλες με το υγρό έσπασαν και σύντομα μετά από αυτό άρχισε να καλυτερεύει, αλλά μια νέα αγωνία προστέθηκε. Ο Άγιος αρρώστησε βαριά και είχε συχνό βήχα. Κάθε φορά που έβηχε, οι ξερές πληγές του ράγιζαν και άνοιγαν προκαλώντας του ένα βίαιο τίναγμα σε όλο του το σώμα. Σε πολλά σημεία του σώματος του αντί για επιδερμίδα έβλεπε κανείς τα κόκαλα. Δεν μπορούσε ούτε να ξαπλώσει ούτε να καθίσει κάπου, αλλά μπορούσε μετά μεγάλης δυσκολίας να σταθεί στα πόδια του για λίγο. Αυτός ο βασανισμός διήρκησε για μία ολόκληρη εβδομάδα. Αυτό που κατέπληξε τους πιστούς δεν ήταν κυρίως το ότι επέζησε τόσο πολύ, με τόσα σοβαρά εγκαύματα, αλλά το ότι τα υπέμεινε όλα αυτά. Δεν παραπονέθηκε ποτέ ούτε εξέφρασε κάποια πικρία του, αλλά δόξαζε τον Θεό μέσα από το μαρτύριο του. Το πρόσωπο του έγινε τόσο φωτεινό, όπως ένα πρόσωπο αγγέλου και δεν υπήρχε ούτε μια σκιά σύγχυσης ή θλίψης πάνω του. Παρέμεινε, σαν ένα κερί που καίει ενώπιον του Θεού όλη την ώρα μέχρι να φτάσουν τα βάσανα του στο τέλος. Τώρα, η προηγούμενη σαλότητά του δεν φαινόταν. Τόσο πολύ εκφραζόταν λογικά που είπε στους γνωστούς του πως ο ζυθοποιός δεν είχε καμιά ευθύνη για την φοβερή κατάσταση που βρισκόταν και τους επισήμανε με μια παρακλητική φωνή : «Ξεκαθαρίζω την θέση του ζυθοποιού ενώπιον σας. Μετά τον θάνατο μου, ίσως μερικοί σας συμβουλέψουν, εξαιτίας της απληστίας τους, να τον μηνύσετε, αλλά σας ικετεύω στο όνομα του Θεού, να μην ακούσετε. Ξέρετε πολύ καλά ποιο είδος ζωής έχω κάνει. Γι αυτό, ο Κύριος μου στέλνει αυτό το τέλος. Θα έπρεπε να καώ, θα έπρεπε να με κρεμάσουν και κατόπιν να με ρίξουν σε ένα βούρκο όπως ένα σκυλί, χωρίς έναν χριστιανικό ενταφιασμό...» Ήταν προφανές ότι θα ήθελε να πει περισσότερα, αλλά η φυσική κατάστασή του, ο βήχας του και το επίπονο τρέξιμο των υγρών από τις πληγές του, τον σταμάτησαν.Παρά αυτό το μαρτύριο που περνούσε με πλήρη συνείδηση, ήταν σε θέση να εξομολογηθεί, να κοινωνήσει και να χριστεί με το άγιο μύρο. Κατόπιν, αφού στάθηκε για λίγο κοντά στον τοίχο, πέρασε ήσυχα στην αιωνιότητα.

Περί πυρκαγιών

Τον περασμένο μήνα οι πυρκαγιές κατέκαψαν την χώρα. Εκείνο το Σαββατοκύριακο όλοι οι δρόμοι ήταν έρημοι. Αντικρίζαμε μια πόλη χωρίς κατοίκους. Όλοι μας κολλημένοι μπροστά στις τηλεοράσεις εν μέσω φαγητού, μπύρας και διαφημίσεων, απολαμβάναμε έναν ακόμη αγώνα. Στο γήπεδο η ανθρώπινη εθνική ομάδα να χάνει, αντιμέτωπη με τον πόνο, τον θάνατο και την αγωνία. Στην κερκίδα όλοι εμείς, να φωνάζουμε και να ρίχνουμε ευθύνες για το ποιος φταίει και η ομάδα μας δεν “τραβάει” και δεν κερδίζει, στο καυτό κυριολεκτικά, ματς…( τον εαυτό μου δεν τον βγάζω απ΄ έξω). Εφ όσον λοιπόν και εγώ ανήκω στους ίδιους “φίλαθλους” οπαδούς , και βλέποντας αρκετή τηλεόραση όλες αυτές τα μέρες , κατέληξα στα εξής : Για τις πυρκαγιές φταίνε οι Αμερικάνοι, οι Αλβανοί, οι Τούρκοι, οι Εβραίοι, οι οικοπεδοφάγοι, οι εργολάβοι, οι εξωγήινοι, ανώτερες δυνάμεις, ξένοι πράκτορες, πυρομανείς, τρελοί, πιτσιρικάδες, πασοκτζήδες, η πυροσβεστική, ο καύσωνας, η αύξηση της θερμοκρασίας, η ανομβρία, οι οξυγονοκολλητές, η γιαγιά με τα κόλλυβα ... Αν ξέχασα κάτι συμπληρώστετο. Εμείς ποτέ δεν φταίμε. Πάντα κάποιος άλλος πρέπει να φταίει. Δεν φταίω εγώ Κύριε η Εύα, ούτε εγώ Κύριε ο όφις… Το μόνο όμως που πραγματικά φταίει για όλα αυτά, είναι η αμαρτωλότητα μας και τίποτε άλλο. Όχι η αμαρτωλότητα των άλλων, αλλά η δική μας, η ατομική μας αμαρτωλότητα. Ας κοιτάξουμε βαθιά μέσα μας και ας κλείσουμε τις τηλεοράσεις. Η φωτιά κατακαίει και μαυρίζει πρώτα την δική μας ψυχή, και μετά βγαίνει προς τα έξω. Είμαι εγώ ο αμαρτωλός και γι αυτό καίγεται ο κόσμος… α Σ. Σ.

Πως και γιατί πρέπει να κάνουμε τον Σταυρό μας

Απόσπασματα από το βιβλίο του ιερομονάχου Εφραίμ “Το σημείον του Σταυρού”

Τον τύπο του σταυρού (σταυροκόπημα) δεν αναφέρει η Αγία Γραφή, πως πρέπει να τον κάνομε, τον παραλάβαμε όμως κατά τον 91ο κανόνα του Μεγάλου Βασιλείου (4ος αιώνας), και από την άγραφη παράδοση, όπως και το να βλέπουμε προς την ανατολή όταν προσευχόμαστε κ.λ.π. Πρέπει οι Χριστιανοί, καθώς τους παραγγέλνει ο Ιεροσολύμων Κύριλλος, (κατηχ. Ψ΄) καμία δουλειά να μην αρχίζουν, χωρίς να κάνουν πρώτα τον σταυρό τους, τόσο στο σπίτι τους μέσα, όσο και έξω στον δρόμο και σε κάθε τόπο νύκτα και ημέρα. «Και όταν τρώγεις ψωμί και όταν πίνεις νερό, και όταν πηγαίνεις στην εργασία σου και όταν πρόκειται να κοιμηθείς και όταν ξυπνάς και όταν ταξιδεύεις και όταν είσαι εν στάσει… ας είναι ο σταυρός αχώριστος σύντροφος σου. Μέγα το φυλακτήριον, δωρεάν για τους πτωχούς, χωρίς κόπο για τους ασθενείς, επειδή και παρά Θεού η χάρις, σημείον πιστών και φόβος δαιμόνων. Διότι με τον σταυρό οι δαίμονες κατατροπώθηκαν στον Γολγοθά». Τα ίδια λέει και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (λογ. ε΄ κατά Ιουδαίων) αλλά και συμβουλεύει τους γονείς, όπως από μικρή ηλικία, από την βρεφική, να διδάσκουν στα παιδιά τους το μάθημα του Σταυρού. «Συνηθίστε τα» κήρυττε, «να κάνουν το σημείο του σταυρού και όταν είναι ακόμη πολύ μικρό το παιδί, και δεν μπορεί να κάνει μόνο του τον σταυρό, εσύ βοήθησε το, πιάσε το χεράκι του, φέρε το στο μέτωπο, στην κοιλιά, στους ώμους, για να μάθει να προσεύχεται με τον τίμιο Σταυρό». Το να κάνουμε συνεχώς το σημείο του σταυρού προτρέπει και ο Όσιος Εφραίμ ο Σύρος.
Το μέτωπο όπου τοποθετούμε τα τρία δάκτυλα, όταν κάνομε το σημείο του σταυρού (σταυροκόπημα) συμβολίζει τον ουρανό στον οποίον υμνείται και δοξάζεται ο Θεός από τους Αγγέλους και από τον οποίον κατέβηκε ο Χριστός στην γη για την σωτηρία μας και δείχνομε έτσι ότι ο Χριστός ήταν στον Ουρανό. Η κοιλία (ομφαλός) συμβολίζει την γη στην οποία κατέβηκε ο Χριστός εξ ουρανού ή καλύτερα την κοιλίαν της Θεοτόκου, στην οποία κατήλθε και από την οποία έλαβε σάρκα και οστά ο Χριστός. Το χέρι τοποθετημένο στον ώμο, πάνω από τον δεξιό μαστό, δηλώνει την ανάληψη του Κυρίου και τοποθετημένο στον αριστερό ώμο, πάνω από τον αριστερό μαστό, δηλώνει ότι θα έλθει πάλι «μετά δόξης» για να κρίνει «ζώντας και νεκρούς». Πιστεύομε, ότι τα δάκτυλα τίθενται στο μέτωπο προς αγιασμό του νου μας και της σκέψης μας, στο στήθος προς αγιασμό της καρδιάς μας και των αισθημάτων ή στην κοιλίαν προς νέκρωσιν των κακών παθών και επιθυμιών, και τέλος στους ώμους προς αγιασμό των έργων μας.
Ο Άγιος Πέτρος ο Δαμασκηνός (8ος αιων.) εξηγεί ως εξής το σημείο του Σταυρού : «Τα δύο δάκτυλα και ο αντίχειρας φανερώνουν τον Εσταυρωμένον Κύριον Ιησούν Χριστόν, που τον γνωρίζομε με δύο φύσεις και μία υπόσταση. Το δεξί χέρι υπενθυμίζει την άπειρη δύναμη Του και την εγκατάσταση Του στα δεξιά του Πατρός, η κίνηση από πάνω προς τα κάτω σημαίνει την συγκατάβαση Του από τον ουρανό προς εμάς, η κίνηση τέλος από το δεξιό μέρος προς το αριστερό, από την μία φυγαδεύει τους εχθρούς, ενώ από την άλλη φανερώνει ότι ο Κύριος με την ανίκητη δύναμη Του νίκησε τον Διάβολο, που είναι στα αριστερά αδύναμος και σκοτεινός». Ο Δαμασκηνός ο Στουδίτης (16ος αιων.) συμβουλεύει: «Ο κάθε ευσεβής Χριστιανός οφείλει πρώτα να συνενώσει τα τρία δάκτυλα του εις τύπον της Αγίας Τριάδος, το μεγάλο δάκτυλο και τα άλλα δύο τα συνεχόμενα και να κλείσει τα δύο τελευταία. Έπειτα πρώτα να θέσει τα τρία αυτά δάκτυλα εις το μέτωπο του, δεύτερον στην κοιλιά του, τρίτον στον δεξιό του ώμο και τέταρτον στον αριστερό. Όταν κάνει έτσι, τότε σημειώνει επ΄ αυτού τον αληθινό Σταυρό. Και ακούστε ποιο είναι το νόημα του Σταυρού. Όταν βάζομε το χέρι μας στο μέτωπο και μετά το κατεβάζομε στην κοιλιά, είναι σαν να λέμε, ότι ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού , ήταν και είναι Θεός και για την σωτηρία μας και για να τον πιστεύσομε κατέβηκε από τους ουρανούς κάτω στην γη και πάλι κατήλθε και πάρα κάτω από τη γη, δηλαδή στην κόλαση και ελευθέρωσε απ΄ εκεί τις κολασμένες ψυχές. Και όταν πάλι μετά απ΄ αυτά βάλομε το χέρι μας στον δεξιό ώμο και έπειτα στον αριστερό, εννοούμε ότι, αφότου ο Κύριος ελευθέρωσε τις ψυχές των δικαίων από την κόλαση, ανελήφθη στους ουρανούς και κάθισε στα δεξιά του Θεού και Πατρός και πάλι πρόκειται να έλθη Κριτής όλου του κόσμου να στήσει τους δικαίους στο δεξί μέρος και τους αμαρτωλούς στο αριστερό. Γι αυτό Τον παρακαλούμε να μη μας βάλει στο αριστερό μέρος, αλλά να μας αξιώσει να σταθούμε και μεις στο δεξιό μέρος με τους Αγίους. Αυτό σημαίνει ο Σταυρός, όταν τον σημειώνουμε στον εαυτό μας!» Στην Γ΄ Διδαχή του ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (1714-1779) μας συμβουλεύει: «Ακούσατε αδελφοί μου, πώς να γίνεται ο σταυρός και τι σημαίνει. Πρώτον, όπως η Αγία Τριάδα δοξάζεται στον ουρανό από τους Αγγέλους, έτσι και εσύ να σμίγεις τα τρία σου δάκτυλα του δεξιού χεριού και επειδή δεν μπορείς να ανέβεις στον ουρανό να προσκυνήσεις, βάζεις το χέρι σου στο κεφάλι σου (διότι το κεφάλι σημαίνει τον ουρανό) και λέγεις : «Καθώς οι Άγγελοι δοξάζουν την Αγία Τριάδα στον ουρανό, έτσι και εγώ σαν δούλος του Θεού δοξάζω και προσκυνώ την Αγία Τριάδα, και καθώς τα δάκτυλα είναι τρία, είναι ξεχωριστά, είναι και μαζί, έτσι και η Αγία Τριάδα είναι τρία πρόσωπα, αλλά ένας Θεός. Κατεβάζοντας το χέρι σου στην κοιλιά να λέγεις : Σε προσκυνώ και σε λατρεύω, Κύριε μου, ότι καταδέχτηκες και σαρκώθηκες στην κοιλίαν της Θεοτόκου για τις αμαρτίες μας. Το βάζεις πάλι στο δεξιόν ώμο και λέγεις : Σε παρακαλώ, Θεέ μου, να με συγχωρήσεις και να με βάλεις στα δεξιά σου με τους δικαίους. Βάζοντας το πάλι στον αριστερό ώμο, λέγεις : Σε παρακαλώ, Κύριε μου, μη με βάλεις στα αριστερά με τους αμαρτωλούς. Έπειτα σκύβοντας κάτω στη γη : Σε δοξάζω, Θεέ μου, Σε προσκυνώ και Σε λατρεύω, ότι καθώς μπήκες στον τάφο, έτσι θα μπω και εγώ. Και όταν σηκώνεσαι όρθιος, φανερώνει την ανάσταση και λέγεις : Σε δοξάζω και Σε προσκυνώ, Κύριε μου, ότι ανέστης εκ νεκρών για να μας χαρίσεις ζωήν αιώνιον. Αυτό σημαίνει ο Σταυρός!» Ο Μητροπολίτης Κιέβου Πέτρος Μογγίλας (17ος αιώνας), μας συνιστά να κάνομε συχνά το σημείο του σταυρού, διότι είναι συχνοί οι πειρασμοί των δαιμόνων, και λέγει, ότι με αυτόν τον τρόπο δεν απομακρύνομε μόνο από κοντά μας τους δαίμονες, αλλά και απ΄ όλα τα άλλα μας πράγματα, δηλαδή τα φαγητά, τα ποτά, τα σκεύη κλπ. Τελικά γιατί κάνομε το σημείο του Σταυρού; Πρώτον για να δείξουμε ότι είμαστε Χριστιανοί, δηλαδή, στρατιώτες του μεγάλου βασιλέως Χριστού. Διότι αυτό είναι σαν ένα πολεμικό σημάδι και διαφορά ενδυμάτων, που ξεχωρίζει τους στρατιώτες του Ιησού Χριστού απ΄ όλους τους εχθρούς της αγίας Εκκλησίας. Δεύτερον, γίνεται το σημείο του Σταυρού για να επικαλούμεθα την βοήθεια του Θεού σε όλα μας τα έργα, διότι δια του σημείου αυτού φωνάζομε σε βοήθεια την Παναγία Τριάδα δια μέσου του πάθους του Χριστού. Πολλοί απλοί πιστοί, προσερχόμενοι στην Εκκλησία και σταυρούμενοι με τον Σταυρό από τον εφημέριο, θεραπεύονται από διάφορες ασθένειες. Ομολογουμένως ο Σταυρός με την δύναμη του Ιησού Χριστού κάνει θαύματα. Ένα διαρκές επαναλαμβανόμενο θαύμα είναι του Αγιασμού. Μόνον η Ορθόδοξος Εκκλησία (ταμειούχος της Θ. Χάριτος) έχει αυτό το προνόμιο. Με την σταυροειδή ευλογία του ιερέως και την τριπλή σταυροειδή βύθιση του Σταυρού στο νερό, αυτό αγιάζεται και γίνεται «ιαματικόν ψυχών και σωμάτων και πάσης αντικειμένης δυνάμεως αποτρεπτικόν», ενώ, επιπλέον, παραμένει ακέραιο και αναλλοίωτο για πάντα ! Μετά απ όλα αυτά όμως, ευλόγως γεννάται το ερώτημα: «Εάν έχει τόση χάρη και τόση δύναμη το σημείο του Σταυρού, γιατί δεν μπορούμε και εμείς όλοι να απολαύσουμε τις ευλογίες και τις δωρεές του; Για τις εξής αιτίες : α) Διότι είμεθα ολιγόπιστοι και δεν κάνουμε το σημείο του Σταυρού με ζώσαν πίστη στον Εσταυρωμένο και στην δύναμη της χάριτος του Σταυρού Του. β) Διότι δεν έχουμε ταπεινό φρόνημα και εάν ο Κύριος θαυματουργήσει μέσω του σημείου του Σταυρού, θα πέσουμε στην υπερηφάνεια, θεωρώντας τα αποτελέσματα της θείας δύναμης, σαν δικά μας κατορθώματα οφειλόμενα στην αρετή μας. γ) Διότι είμεθα αμαρτωλοί και αμετανόητοι. Όπως λέγει χαρακτηριστικά ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, πρέπει να έχουμε το χέρι μας καθαρό από αμαρτίες και αμόλυντο και τότε, άμα κάνουμε τον σταυρό μας, κατακαίεται ο διάβολος και φεύγει. Εάν όμως είμεθα μολυσμένοι με αμαρτίες, δεν πιάνεται ο σταυρός, που κάνομε, και τότε οι δαίμονες δεν φοβούνται. Και δ) Διότι δεν κάνουμε το σημείο του σταυρού σωστά, με τον τρόπο που μας έχει παραδώσει η Εκκλησία, προσβάλλοντας έτσι την ιερότητα του και τον ίδιο τον Κύριο. Αυτό το τελευταίο πρέπει να το προσέξομε πολύ, όλοι μας. Ορισμένοι κινούν βιαστικά το χέρι πάνω στο στήθος ή και στον αέρα, χωρίς να ακουμπούν καθόλου στο σώμα τους, άλλοτε σχηματίζοντας τρίγωνο ή Χ και άλλοτε παίζοντας… κιθάρα. Πώς να χαρακτηρίσει κανείς μία τέτοια άσκοπη και ακατανόητη κίνηση που φθάνει στα όρια της βλασφημίας ; Ο Δαμασκηνός Στουδίτης παρατηρεί: «Υπάρχουν μερικοί, που όταν κάνουν τον Σταυρό τους, βάζουν αδιάφορα το χέρι τους, είτε στα μάτια, είτε στο μάγουλο, είτε στο σαγόνι ή όπου φθάσουν. Αλλά πες μου, όταν βάλεις το χέρι σου πρώτα στο μάγουλο, έπειτα στον δεξί ώμο, κατόπιν στον αριστερό και μετά στην κοιλιά σου, τότε τι Σταυρό έκανες; Αυτό δεν είναι Σταυρός, αλλά κοροϊδία!». Βαρύς αλλά αληθινός είναι ο λόγος του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, που γράφει κάπου, ότι ο ίδιος ο διάβολος κινεί το χέρι των απρόσεκτων αυτών Χριστιανών, για να χλευάσει το πανίερο σύμβολο του Τιμίου Σταυρού και για να κολάσει τους ίδιους. Υπάρχουν και αρκετοί Χριστιανοί, που αποφεύγουν εντελώς να κάνουν το σημείο του Σταυρού και μάλιστα δημοσίως. Ντρέπονται να ομολογήσουν την πίστη τους στον Ιησού Χριστό και τον Σταυρό Του. Φοβούνται την ειρωνεία την χλεύη, την περιφρόνηση των ανθρώπων. Αγαπούν όπως γράφει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης «τὴν δόξαν τῶν ἀνθρώπων μᾶλλον ἤπερ τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ.»(Ιω. ιβ΄ 43) Εάν ανήκομε σε αυτούς, ας θυμηθούμε τον λόγο του Αποστόλου Παύλου «μὴ συσχηματίζεσθε τῷ αἰῶνι τούτῳ»(Ρωμ. ιβ΄ 2) καθώς και την προειδοποίηση του Κυρίου «Πᾶς οὖν ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω κἀγὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς»(Ματθ. ι΄32)Και, επί πλέον, ας συνειδητοποιήσουμε ότι υστερούμεθα από ένα πανίσχυρο όπλο κατά των πειρασμών, των παθών, των ασθενειών και του διαβόλου. Ας προσέξουμε τι μας συμβουλεύει ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων : «Μη ντρέπεσαι τον Σταυρό του Χριστού. Και αν άλλος ντρέπεται και τον κρύβει, συ κάνε φανερά τον Σταυρό σου, για να δουν οι δαίμονες το σημείο του Βασιλέως Χριστού και να φύγουν μακριά τρέμοντας… Είναι μεγάλο το φυλακτήριο. Σημάδι είναι των πιστών και φόβος των δαιμόνων». Αλλά για να γίνει για εμάς φυλακτήριο και φόβητρο των δαιμονίων το σημείο του Σταυρού, πρέπει να τον κάνομε σωστά, όπως μας παραδίδει και μας διδάσκει η Εκκλησία, με πίστη, με ευλάβεια, με συναίσθηση, με ιεροπρέπεια, με ταπείνωση και διάκριση.